Europa’s economische zelfsabotage: de Nexperia-roof en de gevolgen daarvan

Wat er net in Nederland is gebeurd, zou iedereen die nog steeds gelooft dat Europa een veilige, op regels gebaseerde plek is om zaken te doen, moeten alarmeren.

Op grond van een stoffige oorlogswet uit 1952 – de Wet op de beschikbaarheid van goederen – heeft de Nederlandse regering in feite de controle overgenomen over Nexperia, een van de weinige bloeiende halfgeleiderbedrijven in Europa. De Chinese CEO van het bedrijf werd geschorst, de aandelen werden onder beheer geplaatst van een door de regering aangestelde curator en een “tijdelijke” directeur kreeg beslissende stemrecht. De officiële rechtvaardiging: vage beschuldigingen van falend bestuur. De echte aanleiding lijkt echter Amerikaanse druk te zijn geweest, schrijft Felix Abt.

Volgens gerechtelijke documenten heeft Washington Den Haag in juni privé gewaarschuwd dat, tenzij het Chinese leiderschap van Nexperia zou worden verwijderd, zowel het bedrijf als zijn moedermaatschappij, Wingtech Technology, zouden worden toegevoegd aan de Amerikaanse Entity List – een economisch doodvonnis dat hen zou afsluiten van wereldwijde leveranciers. Nederland reageerde door een noodwet uit het tijdperk van de Koude Oorlog in te roepen om wat neerkomt op onteigening te rechtvaardigen.

Een geopolitieke valstrik

De ironie is adembenemend. In een poging om zijn chipsector te beschermen tegen geopolitieke risico’s, heeft Nederland er juist een gecreëerd. Peking reageerde snel met een verbod op Nexperia in Chinese toeleveringsketens – commercieel gezien het equivalent van een doodvonnis voor een chipfabrikant. Europa bevindt zich nu in een spagaat tussen twee economische supermachten: de sancties van Washington aan de ene kant en de tegenmaatregelen van Peking aan de andere kant. Kop of munt, je verliest altijd.

Dit is meer dan de tragedie van één bedrijf – het is een zelf toegebrachte wond aan de geloofwaardigheid van Europa. Nexperia heeft meer dan 10.000 mensen in dienst in Europa en produceert meer dan 100 miljard chips per jaar. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in Nederland, betaalt Europese belastingen en voldoet aan de Europese wetgeving. Toch besloot de Nederlandse regering dat het Chinese eigendom – jaren geleden wettelijk goedgekeurd – het bedrijf overbodig maakte.

Het einde van het vertrouwen van investeerders

Veel succes met het overtuigen van niet-westerse investeerders om nu geld in Europa te steken. Wanneer een regering je activa van de ene op de andere dag in beslag kan nemen onder het flauwe voorwendsel van “nationale veiligheid”, is het investeringsklimaat ten dode opgeschreven. Deze beslissing schrikt niet alleen Chinees kapitaal af, maar ook investeerders in Azië, het Midden-Oosten en Afrika.

Het ondermijnt ook de eigen halfgeleiderstrategie van Europa. Jarenlang heeft Brussel gepredikt over “technologische soevereiniteit” en “strategische autonomie”. Maar toen het erop aankwam, handelde Nederland niet als een soevereine staat, maar als een vertegenwoordiger van het Amerikaanse beleid. In plaats van zijn rechtsorde en zijn bedrijven te verdedigen, zwichtte het onmiddellijk onder druk van Washington.

Europa had een duidelijke grens kunnen trekken:

“Nexperia is een Nederlands bedrijf dat onder Nederlands recht valt. Dat blijft zo, mits het investeert, mensen in dienst neemt en zich aan de EU-regels houdt. We laten ons beleid niet dicteren door extraterritoriale Amerikaanse sancties.”

Dat zou een teken van echte onafhankelijkheid zijn geweest. In plaats daarvan was de boodschap: “Als Washington je nationaliteit niet bevalt, nemen we je eigendom in beslag.”

Mark Rutte trad in 2024 af als premier van Nederland, na jarenlang trouw de geopolitieke prioriteiten van Washington te hebben bevorderd. Als fervent voorstander van de proxyoorlog van de NAVO in Oekraïne en uitgesproken voorstander van de aan de VS gelieerde beperkingen op de Chinese technologiesector, kreeg Rutte al snel zijn beloning: de functie van secretaris-generaal van de NAVO, waarmee hij zijn dienst aan het establishment in Washington voortzette.

Een patroon van zelfsabotage

Hiermee heeft Nederland economische zelfvernietiging gepleegd. Het land was ooit trots op zijn rechtsstaat, openheid en betrouwbaarheid. Die reputatie – zijn grootste strategische troef – ligt nu in duigen. Investeerders zullen zich dit herinneren, net zoals ze zich de gedwongen verkoop van Nexperia’s Newport Wafer Fab door het Verenigd Koninkrijk of de bevriezing van Russisch kapitaal door de EU herinneren. Elke episode tast het imago van Europa als een voorspelbare en veilige omgeving voor bedrijven aan.

De parallel met de Newport-zaak is opvallend. In 2021 nam Nexperia, eigendom van Wingtech, Newport Wafer Fab in Wales over voor 63 miljoen pond, waardoor de noodlijdende fabriek nieuw leven werd ingeblazen, banen werden behouden en meer dan 80 miljoen pond werd geïnvesteerd in upgrades. Het jaar daarop beriep Londen zich echter op de National Security and Investment Act en gaf Nexperia de opdracht om ten minste 86 procent van de fabriek te verkopen – waarmee de Chinese aandeelhouders in feite werden onteigend – ondanks twee eerdere veiligheidsbeoordelingen waarin geen nieuwe risico’s waren geconstateerd.

In dit licht lijkt het Nederlandse besluit nog roekelozer – een Europese herhaling van hetzelfde scenario.

Echo’s uit de Balkan

En slechts enkele dagen voor de inbeslagname van Nexperia onthulde de Servische president Aleksandar Vučić dat Amerikaanse functionarissen in privé-gesprekken hadden gesuggereerd dat Servië sancties kon vermijden door zijn deels Russische oliemaatschappij NIS te nationaliseren, waardoor de meerderheidsaandeelhouders uit Rusland in feite werden onteigend. Belgrado weigerde dit en noemde het juridisch en moreel onaanvaardbaar. Washington liet vervolgens de vrijstelling van sancties voor NIS aflopen, waardoor de belangrijkste raffinaderij van Servië werd geïsoleerd en de levering van ruwe olie via NAVO-lid Kroatië werd belemmerd.

De parallel is opvallend: Servië – hoewel veel kleiner – koos, althans voorlopig, voor soevereiniteit en juridische consistentie boven dwang. Nederland daarentegen koos voor naleving en chaos.

Europa als onderpand

Europa was ooit trots op het feit dat het voor investeerders de meest stabiele jurisdictie ter wereld was. Nu wordt het een slagveld voor de economische oorlogen van anderen. Elke inbeslagname, sanctie of politiek gemotiveerde confiscatie versterkt het beeld dat westerse eigendomsrechten alleen gelden als de geopolitieke situatie dat toelaat.

Nederland denkt misschien dat het zijn chipvoorraad beschermt. In werkelijkheid vernietigt het zijn eigen geloofwaardigheid. Het tragische is dat Europa niets wint met deze daad van onderwerping – het wordt gewoon collateral damage in de strijd van iemand anders om technologische dominantie.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

China slaat terug nadat de VS Nederland onder druk heeft gezet om een Chinees bedrijf in beslag te nemen

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: