Bereidt Rusland zich voor op een uitbreiding van de oorlog in Oekraïne?

Tussen 14 en 20 mei heeft Rusland vijf van de zes recent gelanceerde Cosmos-militaire satellieten (Cosmos 2610, 2611, 2612, 2613, 2614) verplaatst van een baanhelling van 97,0 graden naar 97,8 graden, waardoor de Cosmos-satellieten nu in hetzelfde baanvlak liggen als een satelliet die bekend staat als ICEYE-X36.

ICEYE is een Fins-Amerikaans ruimtevaart- en data-bedrijf dat ’s werelds grootste constellatie van SAR-satellieten ontwerpt, bouwt en exploiteert. Het herpositioneren van vijf Cosmos-satellieten is een ongekende stap, schrijft Stephen Bryan.

Volgens Integrity ISR werd ICEYE-X36 op 4 maart 2024 gelanceerd vanaf Vandenberg met een SpaceX Falcon 9. De satelliet is geregistreerd onder ICEYE US, heeft een massa van ~90 kg en vormt één knooppunt in een constellatie van meer dan 44 satellieten die Oekraïne kan inzetten. Het is echter duidelijk de belangrijkste satelliet voor Oekraïne.

Volgens berichten is ICEYE-X36 een gamechanger geweest voor Oekraïne. Het is een synthetische apertuurradarsatelliet (SAR) die het slagveld vrijwel heeft gerevolutioneerd, waardoor het mogelijk is om vijandelijke uitrusting te identificeren, troepenbewegingen te volgen en zelfs gecamoufleerde uitrusting en commando- en controle-middelen te identificeren onder vrijwel alle weersomstandigheden. ICEYE-X36 heeft een grondresolutie van 16 cm (6,3 inch), dus zelfs een voetafdruk is vanuit de ruimte zichtbaar.

ICEYE-X36 is eigendom van Oekraïne en wordt door Oekraïne geëxploiteerd met aanzienlijke hulp van de NAVO en van NAVO-bedrijven, die Oekraïense analisten helpen bij het uitzoeken van de ontvangen beelden. Volgens het meest recente rapport heeft ICEYE-X36 4.100 beelden geproduceerd, 238 luchtverdedigings- en signaalinlichtingseenheden gelokaliseerd en met succes 153 brandstofdepots en 17 Russische marinebases aangevallen.

Dit is een vermogen dat de Russen niet kunnen evenaren, hoewel Rusland wel een eigen SAR-satelliet heeft, maar slechts één. De Russische satelliet werd eind december 2025 gelanceerd. Hij heet Obzur-R (“Survey”). Het is geen microsatelliet zoals ICEYE-X36. Hij is ontwikkeld door Roscosmos en TsSKB-Progress en is uitgerust met een Kasatka-R X-band Synthetic Aperture Radar met een opgegeven resolutie van 1 meter (bijna 40 inch). De satelliet zou 5 tot 8 jaar moeten functioneren en Rusland beweert dat het uiteindelijk nog drie Obzur-klasse SAR-satellieten zal produceren. Obzur-R weegt tussen de 3,5 en 4 ton (3.629 kg).

Rusland volgt en daagt af en toe de ruimte- en vliegtuigsystemen van de NAVO uit, waaronder bemande vliegtuigen en drones. Het Britse Ministerie van Defensie heeft op 20 mei informatie vrijgegeven over een ontmoeting tussen een Brits surveillanceplatform (RC-135W Rivet Joint signaalinlichtingenvliegtuig) en Russische Su-35 Flanker-E en Su-27 Flanker gevechtsvliegtuigen boven de Zwarte Zee, halverwege april. De Su-35 kwam zo agressief dichterbij de Rivet Joint dat de turbulentie of de nabijheidssensoren de noodverdedigingssystemen aan boord van het Britse vliegtuig activeerden, waardoor de automatische piloot automatisch werd uitgeschakeld. De Su-27 voerde zes afzonderlijke vluchten op korte afstand uit, recht voor de neus van de Rivet Joint. Op het dichtstbijzijnde punt kwam de Russische jager tot op 6 meter (19 voet) van het onbewapende verkenningsvliegtuig. Rivet Joint onderschept en analyseert elektronische signalen om realtime inlichtingen over het slagveld te leveren.

De meeste experts zijn van mening dat de Russische Cosmos-satellieten, die zich nu zeer dicht bij ICEYE-X36 bevinden, waarschijnlijk zijn gepositioneerd voor wat in de branche een Rendezvous and Proximity Operation (RPO) wordt genoemd. Technisch gezien zouden de Russen ICEYE-X36 op verschillende manieren kunnen bedreigen, variërend van het daadwerkelijk vernietigen ervan, het uitschakelen van de zonnepanelen die het SAR-systeem van stroom voorzien, tot het storen van de ICEYE-radar met behulp van microgolven, lasers of andere methoden. (Waarom de Russen precies vijf Cosmos-satellieten hebben ingezet om ICEYE-X36 te schaduwen, is onduidelijk.)

Er zijn inlichtingenrapporten dat Rusland mogelijk een groot offensief plant, misschien zelfs een invasie gericht op Kiev waarbij mogelijk Wit-Rusland betrokken zou zijn. Een dergelijk offensief zou de invasieroute volgen die op 24 februari 2022 begon, maar zou er op de een of andere manier in slagen Kiev in te nemen.

Ondanks de rapporten is er op dit moment geen hard bewijs om de bewering te staven, hoewel de ontmoeting met ICEYE-X36 klinkt alsof deze een voorbereiding is op iets groots.

De Russen zitten al enige tijd grotendeels vast op het slagveld. Het afgelopen jaar of langer was een belangrijk aandachtspunt voor Rusland het afdwingen van concessies van Oekraïne door de civiele infrastructuur te vernietigen, met name de elektriciteitsopwekking, transmissiesystemen en andere kritieke infrastructuurelementen. Om dit te doen heeft Rusland grote hoeveelheden raketten en Shahed-drones gelanceerd. Maar ondanks de vernietiging van een aanzienlijk deel van de Oekraïense energie-infrastructuur, vooral in het oosten, is Oekraïne niet bereid geweest om daadwerkelijk met Rusland te onderhandelen en, in het bijzonder, voorstellen te doen in de trant van “land voor vrede”. Het lijkt redelijk om te stellen dat de Russische campagne er niet in geslaagd is de Oekraïense politieke balans in de richting van een akkoord te doen doorslaan, en Oekraïne in feite waarschijnlijk ertoe heeft aangezet een zeer harde lijn te volgen (wat soms frustrerend was voor Washington, dat graag een akkoord wilde bemiddelen). In feite hebben bombardementen over het algemeen niet tot een akkoord geleid.

Ondertussen is het Russische leger gedwarsboomd door de enorme inzet van tactische drones door Oekraïne en het toenemende vermogen van Oekraïne om, met behulp van ICEYE-X36 en operationele en planningshulp van de NAVO, ernstige schade aan te richten in het westen van Rusland, waaronder in Moskou en Sint-Petersburg.

Poetin staat voor een aanzienlijk dilemma omdat de Russische strategie faalt. Een handlijnlezing van de Russische president suggereert dat hij voor een bijna existentiële uitdaging staat wat betreft het voortbestaan van zijn regering, iets wat een jaar geleden niet te voorzien was. Hoewel Rusland zeker enkele tactische opties heeft om het initiatief van zijn leger op het slagveld te herstellen, en over een aanzienlijke reservemacht beschikt die het kan inzetten, zal de uitkomst waarschijnlijk zowel bloedig als onzeker zijn. Het uitschakelen van ICEYE-X36, mocht Rusland besluiten dit te doen in het kader van een grootschalige militaire operatie, ligt nu op tafel, maar dit zal waarschijnlijk niets veranderen aan de verhoudingen in de oorlog.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Oekraïne-conflict: Europa speelt op tijd – en hoopt op Poetins dood

Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: