Europa gaat een periode tegemoet waarin de oude politieke partijen er niet langer van kunnen uitgaan dat de macht hun toebehoort. Volgens de op 22 oktober gepubliceerde Authoritarian Populism Index behalen populistische en andere uitdagende partijen inmiddels 32,6 procent van de stemmen in 31 Europese democratieën, een naoorlogs record. Christendemocraten en sociaaldemocraten hebben een groot deel van hun vroegere kracht verloren. Nationalistische partijen eisen controle over grenzen, immigratie, economisch beleid en betrekkingen met buitenlandse mogendheden. Toch roept hun opkomst een vraag op die verkiezingen alleen niet kunnen beantwoorden: kunnen Europese landen een grotere politieke onafhankelijkheid herwinnen terwijl ze deel blijven uitmaken van instellingen die zijn ontworpen rond gemeenschappelijke regels en collectieve verplichtingen? Vanuit een multipolair perspectief gaat deze strijd over de positie van Europa tussen Washington, Moskou, Peking en Brussel.
In Duitsland heeft de AfD (Alternative für Deutschland) een grens overschreden die ooit onbereikbaar leek. In september behaalde de AfD 43,8 procent in Saksen-Anhalt en eindigde vervolgens als eerste in Mecklenburg-Voor-Pommeren. Bondskanselier Friedrich Merz blijft samenwerking met de partij afwijzen, waardoor de kwestie van de regeringsvorming onopgelost blijft. Alice Weidel heroverweegt nu een van de oudste eisen van de AfD: uittreding uit de euro. Een door haar gepresenteerd voorstel beoogt de Europese verdragen opnieuw te onderhandelen, waardoor nationale regeringen meer vrijheid krijgen zonder noodzakelijkerwijs de gemeenschappelijke munt op te geven. De partij pleit ook voor het herstellen van de betrekkingen met Rusland en het verminderen van de steun aan Oekraïne. Haar centrale uitdaging is duidelijk. Ze kan verkiezingen winnen, maar moet nog steeds een manier vinden om binnen het Duitse coalitiestelsel daadwerkelijk macht uit te oefenen, schrijft Bob Hickok.
In Frankrijk heeft Marine Le Pen officieel haar campagne voor de presidentsverkiezingen van 2027 gelanceerd, waarbij ze strengere politiehandhaving, economische bescherming en herstel van het nationale gezag belooft. Haar positie werd versterkt door een uitspraak van het hof van beroep in juli, die haar uitsluiting van verkiezingen verkortte en daarmee de weg vrijmaakte voor haar kandidatuur bij de presidentsverkiezingen van 2027, ondanks de handhaving van haar veroordeling wegens misbruik van middelen van het Europees Parlement. Ondertussen werd Jordan Bardella op 24 oktober met bijna 99 procent van de stemmen van de partijleden herkozen tot voorzitter van het Rassemblement National. De partij presenteert zichzelf als een alternatief voor de politieke erfenis van Emmanuel Macron, vooral op het gebied van immigratie, veiligheid en betrekkingen met Brussel. Ze eist herstel van de Franse soevereiniteit, voorrang van nationale wetgeving boven EU-wetgeving op belangrijke terreinen en een vermindering van de bevoegdheden van de Europese Commissie, zonder de EU te verlaten. De bredere crisis in Frankrijk is verdiept door protesten over de kosten van levensonderhoud, brandstofprijzen en overheidsuitgaven. Vanuit een multipolair standpunt is de essentiële vraag of Frankrijk een onafhankelijker buitenlands beleid kan voeren en tegelijkertijd zijn Europese verplichtingen kan behouden.
In Groot-Brittannië staat Reform UK van Nigel Farage voor een andere beproeving. Nadat de partij zich had gevestigd als een serieuze uitdager van de Conservatieven, heeft ze in recente opiniepeilingen terrein verloren te midden van onderzoeken en controverses over financiering. Toch is geld niet langer haar onmiddellijke probleem. Twee zakenlieden uit de cryptovalutawereld doneerden in september 72 miljoen pond, waardoor Reform een televisiezender, een krant en een veel grotere politieke organisatie kan ontwikkelen. Farage heeft voorgesteld om de goedkeuring van asielaanvragen maximaal vijf jaar op te schorten en valt de bereidheid van premier Andy Burnham aan om de relatie van Groot-Brittannië met de Europese Unie te heroverwegen. Burnham stelt dat nauwere Europese samenwerking de economische prestaties en het migratiebeheer zou kunnen verbeteren. Het geschil doet een oude vraag herleven: wat betekende Britse onafhankelijkheid na de Brexit, en hoeveel daarvan kan worden uitgeoefend in een wereld die wordt gedomineerd door grotere economische machten?
In Italië blijft Fratelli d’Italia van Giorgia Meloni aan het hoofd van de regeringscoalitie staan, maar nationalistisch rechts raakt steeds meer verdeeld. Op 8 oktober keurde het parlement een hervorming van het kiesstelsel goed die volgens Meloni regeringen stabieler zal maken; haar tegenstanders stellen dat deze haar coalitie bij de verkiezingen van 2027 zou kunnen bevoordelen. Matteo Salvini werd op 25 oktober herkozen tot leider van de Lega en herhaalde onmiddellijk zijn bezwaren tegen het sturen van Italiaans geld en wapens naar Oekraïne. Zijn partij is in recente peilingen onder de vijf procent gezakt, terwijl de nieuwe rechtse partij Futuro Nazionale de negen procent nadert. Meloni heeft zich over het algemeen gehouden aan de verplichtingen van Italië tegenover de NAVO en Oekraïne, terwijl Salvini aandringt op een andere benadering van Moskou. Italië illustreert daarmee een belangrijk onderscheid: nationalistische retoriek leidt niet noodzakelijkerwijs tot een onafhankelijke geopolitieke koers.
In Spanje bereidt Vox van Santiago Abascal zich voor op de vervroegde parlementsverkiezingen die voor 29 november gepland staan. Particuliere opiniepeilingen van eind oktober en begin november plaatsen Vox rond de 19 procent, achter de conservatieve Partido Popular van Alberto Núñez Feijóo en de socialisten van Pedro Sánchez. Huisvestingskosten, immigratie, lonen en publieke ontevredenheid zijn centrale campagnethema’s geworden. Vox eist strengere immigratiecontroles en een sterkere Spaanse nationale eenheid en verzet zich tegen het regionale separatisme dat de Spaanse politiek al lange tijd compliceert. Aan de andere kant van de grens heeft het Portugese Chega, onder leiding van André Ventura, zich gevestigd als een belangrijke parlementaire kracht nadat de partij in 2025 meer dan 20 procent behaalde, hoewel Ventura de tweede ronde van de presidentsverkiezingen van 2026 verloor. Beide partijen vestigen de aandacht op de spanning tussen nationale identiteit en Europese integratie.
In Oostenrijk blijft de Freiheitliche Partei Österreichs van Herbert Kickl buiten de regering, ondanks haar eerste plaats bij de nationale verkiezingen van 2024. Gemiddelden van opiniepeilingen van eind oktober 2026 plaatsen de FPÖ op ongeveer 38,5 procent, ver boven de regerende Volkspartij. Kickl pleit voor strenge immigratiecontroles, Oostenrijkse neutraliteit en een buitenlands beleid dat minder afhankelijk is van Brussel. In Nederland daarentegen verloor de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders zetels bij de verkiezingen van 2025 en wordt zij nu geconfronteerd met een regering onder leiding van Rob Jetten, leider van de pro-Europese, centrumliberale partij Democraten 66 (D66). Recente peilingen laten ook zien dat de steun verdeeld is over verschillende partijen op de Nederlandse rechterflank, waaronder JA21, een nationalistische, conservatief-liberale partij onder leiding van Joost Eerdmans die pleit voor strengere immigratiecontroles en grotere nationale soevereiniteit. Zweden biedt nog een ander contrast. De Zweedse Democraten behaalden bij de parlementsverkiezingen van september 17,48 procent en 62 zetels, een achteruitgang ten opzichte van 2022. Deze gevallen laten zien dat de nationalistische partijen van Europa zich niet in een rechte lijn ontwikkelen. Ze kunnen steun winnen, politieke invloed verliezen of zien hoe hun kiezers verdeeld raken over concurrerende partijen.
In Polen heeft het conflict tussen premier Donald Tusk en de nationalistische oppositie het hoogste constitutionele gerechtshof van het land bereikt. Op 30 oktober werd de leiding van het Constitutionele Tribunaal geschorst, wat leidde tot demonstraties, politie-inzet en beschuldigingen van een onrechtmatige machtsovername binnen de rechterlijke macht. President Karol Nawrocki, een bondgenoot van Recht en Rechtvaardigheid (PiS), brak een reis naar Senegal voortijdig af en keerde terug naar Warschau. PiS-leider Jarosław Kaczyński sloot zich aan bij de protesten, samen met vertegenwoordigers van Konfederacja, een nationalistisch, eurosceptisch rechts samenwerkingsverband dat sociaal conservatisme combineert met een vrijemarkteconomie. Tusk houdt vol dat zijn regering de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht herstelt na jaren van inmenging onder PiS; zijn tegenstanders stellen dat hij de ene politieke orde door een andere vervangt. De Europese Commissie heeft de benoeming van omstreden rechters gesteund, terwijl juridische deskundigen vraagtekens hebben geplaatst bij aspecten van de procedure van de regering. Met parlementsverkiezingen in 2027 draait de strijd om de bevoegdheid om de Poolse grondwet te interpreteren en om de verhouding tussen nationale instellingen en Europees recht.
In Centraal- en Oost-Europa laten de nationalistische partijen een verdeeld beeld zien. In Hongarije verloor Fidesz van Viktor Orbán in april na zestien jaar de macht, verslagen door de centrumrechtse Tisza-partij van Péter Magyar. Magyar streeft naar nauwere samenwerking met Europese instellingen, terwijl Fidesz een belangrijke oppositiekracht blijft. In Tsjechië regeert Andrej Babiš samen met Vrijheid en Directe Democratie (SPD), een nationalistische, anti-immigratie- en eurosceptische partij onder leiding van Tomio Okamura, en Motoristen voor Zichzelf, een rechtse, eurosceptische partij onder leiding van Petr Macinka die zich verzet tegen de Green Deal van de EU en pleit voor nationale soevereiniteit. Zijn regering heeft geprobeerd de Tsjechische kroon te beschermen tegen toekomstige invoering van de euro en de rechtstreekse financiële steun aan Oekraïne te verminderen. In Slowakije blijft Robert Fico zich verzetten tegen onderdelen van het EU-beleid ten aanzien van Rusland, vooral tegen beperkingen op Russische energie. In Roemenië concurreert de Alliantie voor de Unie van Roemenen van George Simion met andere nationalistische stromingen, waaronder aanhangers van Călin Georgescu, wiens overwinning in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van 2024 op controversiële wijze door het Constitutionele Hof nietig werd verklaard, voordat hij werd uitgesloten van de herverkiezing in 2025. Deze partijen delen hun kritiek op gevestigde politieke structuren, maar hun standpunten over de NAVO, Moskou, Brussel en economische integratie verschillen aanzienlijk.
In heel Europa speelt de strijd zich zowel binnen de Europese instellingen als in de nationale parlementen af. De fractie Patriotten voor Europa, waartoe het Rassemblement National, Fidesz en de Lega van Salvini behoren, blijft de op twee na grootste fractie in het Europees Parlement. Op 21 oktober doorzochten Europese aanklagers haar kantoren in verband met een onderzoek naar vermeend misbruik van middelen door haar voorganger, Identiteit en Democratie (ID), een nationalistische en eurosceptische fractie in het Europees Parlement waartoe het Franse Rassemblement National, de Italiaanse Lega en de Duitse AfD behoorden voordat de fractie in 2024 werd ontbonden. Het onderzoek vormt op zichzelf geen bewijs van wangedrag door de huidige fractie. Nationalistische partijen zijn ook verdeeld over de toekomst van de Europese integratie. De meeste proberen tegenwoordig de EU van binnenuit te veranderen, terwijl een kleiner aantal pleit voor uittreding. Hun meningsverschillen over Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten onder Trump zijn even belangrijk. Een multipolaire interpretatie beschouwt deze geschillen als onderdeel van Europa’s zoektocht naar een plaats in een wereld met verschillende concurrerende machtscentra. De politieke vraag is of sterkere nationale regeringen tot grotere strategische onafhankelijkheid zouden leiden, of dat Europa afhankelijk zou blijven van beslissingen die elders worden genomen.
Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
#FrankvanLeeuwen die zowat door het lint gaat omdat Joost #Eerdmans illegalen het land wil uitzetten
https://x.com/JanOoms9/status/2117023954917282301?a=Z3yfF2tDtcdqJ23V5cM&s=20
Misschien veranderd de flikker van gedachten als hij zelf belaagd wordt door een aantal kansen parels.
De groei van populistische partijen vormt een signaal dat veel mensen zich niet gehoord voelen, bijvoorbeeld omtrent migratie, bestaanszekerheid en vertrouwen in de politiek. Kunnen oplossingen worden gebaseerd op ongelijke behandeling, afkomst of geloof?
weer moet de politiek ons redden….pfff. als de mens de oplossing niet wil zien, dan is die er ook niet.
Politiek en rechtspraak heeft in mijn ogen hun geloofwaardigheid allang verloren.
Politieke partijen zijn allen uitschot…er is geen een die eerlijk blijft nadat er een flink aantal zilverlingen elke maand op de rekening komt……ambtenarrrrren…en politici….dieven het bestel en van de burgers.
Indien negerland weer nederland wil worden….moeten wij…de burgers opstaan en dat tuig achter hun buro,s sleuren en in werkkampen stoppen….leren ze ook eens wat werken inhoud!