Trump’s oorlog is Europa’s probleem

“De dollar is onze munteenheid, maar het is jullie probleem“, zei John Connally, de minister van Financiën onder Nixon, ooit tegen de Europeanen. Dat was in 1971, en deze opmerking herinnert ons eraan dat de afhankelijkheid van Europa van de VS al heel lang bestaat. Destijds stortte het op de dollar gebaseerde mondiale monetaire stelsel in, waardoor de Europeanen werden blootgesteld aan een mate van wisselkoersschommelingen die ze nog nooit eerder hadden meegemaakt.

Dus als Europeanen vandaag zeggen dat “dit niet onze oorlog is”, zou Donald Trump best kunnen antwoorden: “Het is mijn oorlog, maar jullie probleem.” Europa is in alle opzichten een zwakke afhankelijkheid van de VS geworden: militair, financieel en technologisch, schrijft Wolfgang Munchau.

Niemand ter wereld is volledig onafhankelijk, maar veel landen zijn robuuster dan wij. Rusland heeft bewezen veerkrachtig te zijn en de westerse sancties van zich af te schudden, wat geen verrassing mag zijn voor wie het land kent. Ook China is duidelijk veerkrachtig. En de VS is meer dan veerkrachtig. Het is een land dat floreert onder tegenslag, geheel in overeenstemming met Nassim Nicholas Talebs begrip van “antifragiliteit”.

Het moderne Europa is echter zeker niet antifragiel. Met elke schok verzwakt het. Na de Covid-pandemie vond de VS zijn weg terug naar het groeitraject van vóór de pandemie. De Europeanen deden dat, voor het merendeel, niet. Ons bbp kwam uit op een niveau onder het eerdere traject — met een steeds lagere groei.

Het gebeurt nu weer. De oorlog tussen de VS en Iran is nog maar drie weken oud, maar de Europese rentetarieven zijn al gestegen en er zijn berichten over gastekorten. Waarom zijn de Europese gastanks bijna leeg? Waarom hebben de Europeanen geen grote strategische oliereserve aangelegd, zoals de VS en China, of gasreserves die meerdere jaren meegaan?

De essentie van afhankelijkheid is dat je anderen je strategisch denken laat doen. In Niall Fergusons biografie van Kissinger wordt de voormalige minister van Buitenlandse Zaken geciteerd die in 1966 zei dat “het huidige systeem te veel van onze bondgenoten aanmoedigt om de kosten en verantwoordelijkheden van de gemeenschappelijke defensie op ons af te schuiven”. Dit is sindsdien een terugkerend thema in de trans-Atlantische betrekkingen, naarmate de Europese cultuur van afhankelijkheid zich uitbreidde naar andere gebieden, waaronder technologie. Het is als een drugsverslaving die onschuldig en terloops begon, maar uiteindelijk destructief werd.

Het probleem met politieke verslavingen, vooral die welke decennialang hebben mogen voortwoekeren, is dat ze moeilijk ongedaan te maken zijn. Zo maakte Duitsland zich gedurende twee decennia afhankelijk van Rusland voor zijn gasvoorziening, totdat Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel. Er was een oorlog voor nodig om daar een einde aan te maken. Op dat moment schakelden de Duitsers over op gas uit de VS en Qatar en vervingen ze de ene afhankelijkheid door de andere. Ze zijn afhankelijk van gas omdat ze volhardden in het afschaffen van de enige twee energiebronnen die ze hadden: steenkool en kernenergie. Ja, er is duidelijk een goede milieureden om steenkool uit te faseren, maar dit was niet het juiste moment. Om zowel steenkool als kernenergie tegelijkertijd af te schaffen, is waanzin. Niemand begreep kerntechniek beter dan de Duitsers; ze hebben een belangrijke energiebron opgegeven, evenals een technologie.

Als je strategische onafhankelijkheid vooropstelt, zou de juiste beleidsmix voor Europese landen de ‘keukenkastje’-aanpak zijn en alles doen: kernenergie, duurzame energie, gas en steenkool. Als er één wegvalt, heb je nog steeds de andere. Het idee dat Europa, dat een van de minst grondstofrijke plekken op aarde is, in deze kwestie een keuze heeft, is een waanvoorstelling. De Europese Groenen hadden gelijk over duurzame energie, maar ze hebben het verprutst door er een ideologisch debat van te maken. Dat geldt ook voor de rechtse partijen, die tegen duurzame energie waren. Ik vind dat net zo dom.

Europa heeft niet alleen zijn energieonafhankelijkheid opgeofferd, maar ook zijn militaire onafhankelijkheid. Onze Europese legers verkeren in een erbarmelijke staat. Het verval kan niet adequaat worden gemeten in termen van militaire uitgaven als percentage van het bbp. Deze maatstaf onderschat de werkelijke omvang van de vervallen toestand van onze strijdkrachten enorm. Generaal Sir Richard Barrons, een voormalig commandant van het Britse Joint Forces Command, zei dat het Britse leger, mocht het alleen optreden, “op een goede dag één klein marktstadje zou kunnen innemen”. Ik heb soortgelijke opmerkingen gehoord van generaals van de Duitse Bundeswehr. Ze zijn het er allemaal over eens dat ze Rusland niet zouden kunnen bestrijden. Wanneer Europa gemiddeld 2% van zijn bbp aan defensie besteedt en de VS 3,5%, zegt dit nog lang niet alles over wat er werkelijk aan de hand is. Als je het meet in termen van de veiligheid die het geld heeft opgeleverd, is de kloof veel groter dan die tussen die twee headline-cijfers.

Daarom kunnen we geen extra wapens aan Oekraïne leveren. We hebben er geen meer over die we kunnen missen zonder onze eigen veiligheid nog verder in gevaar te brengen. De Europese strijdkrachten slagen er ook niet in de juiste mensen aan te trekken. Ik ken iemand die meer dan tien jaar geleden door het Duitse leger werd afgewezen omdat hij overgekwalificeerd was. Destijds was het Duitse leger een bijstandsprogramma voor werkloze jonge mannen. Dit was toen Ursula von der Leyen minister van Defensie van Duitsland was. Vandaag is zij voorzitter van de Europese Commissie.

De reden waarom wij Europeanen zo in paniek raken over Donald Trump is dat hij onze afhankelijkheid van Amerika bedreigt zoals niemand anders ooit heeft gedaan. Hij dreigde zich terug te trekken uit de NAVO tenzij we meer geld aan defensie uitgeven. En nu is een van de vele onbedoelde gevolgen van zijn oorlog tegen Iran, die een grote politieke en militaire misrekening is, dat deze de zwakke punten van ons energiebeleid blootlegt. Het is echt zijn oorlog, en ons probleem.

Als we uit eigen zak moeten betalen voor onze eigen defensie, onze eigen energiezekerheid en voor Oekraïne, dan is de rekensom vrij eenvoudig: we kunnen ons geen welvaartsstelsels van de wieg tot het graf meer veroorloven. Wij Europeanen kijken arrogant neer op Amerikanen omdat de VS voedselbonnen heeft, terwijl wij een gegarandeerd inkomen voor burgers hebben. Wij Europeanen leefden in een roes, waarin we onze eigen zielige afhankelijkheid aanzagen voor culturele superioriteit. Als je eenmaal in zo’n vergevorderd stadium van waanvoorstellingen bent beland, wordt het erg moeilijk om weer aansluiting te vinden bij de realiteit. Ik zie in geen enkel Europees land, links, rechts of in het midden, een politieke partij die een concrete strategie heeft voor een onafhankelijk Europa. Het enige wat er wordt aangeboden, zijn verschillende vormen van afhankelijkheid.

Dit leidt natuurlijk tot de vraag wat we in de toekomst kunnen verwachten. Tot ongeveer tien jaar geleden was ik gematigd optimistisch dat de EU, of liever gezegd de eurozone, zich zou kunnen ontpoppen als een instrument voor geopolitieke macht en onafhankelijkheid. Als de euro was versterkt door een kapitaalmarktenunie en een instrument voor staatsschulden, zou de EU een instrument van geopolitieke macht hebben verworven, net zoals de VS de dollar en haar dominantie op de mondiale financiële markt benut als instrument voor geopolitieke sancties.

De crisis in de eurozone was het moment waarop duidelijk werd dat de EU deze weg niet zou inslaan. Het was een beslissing van historisch belang. De kans deed zich voor, en ging voorbij. De EU koos voor de zachte optie, een reddingsoperatie door de centrale bank die een acute crisis omzette in het langdurige, sluimerende verval waarin de EU zich vandaag bevindt.

De meest waarschijnlijke manier waarop verandering tot stand komt, is via een existentiële crisis, veroorzaakt door een van de vier ruiters van de apocalyps: oorlog, pest, hongersnood of dood. We hadden een pandemie. Dan een oorlog. Dan nog een oorlog. Een tekort aan meststoffen zou tot hongersnood kunnen leiden. De wereldwijde financiële crisis was een belangrijke historische gebeurtenis, maar het was niet dé grote. Er is geen vooraf bepaalde tijdlijn voor dit alles. De staat van delirium kan ons allemaal gemakkelijk overleven. Maar hoe lang het ook voortduurt, het is onhoudbaar. Dit zal niet doorgaan – niet omdat het niet zou moeten, maar omdat het niet kan. Een afhankelijkheid is alleen duurzaam als de partij waarvan je afhankelijk bent, meespeelt. Trump heeft die band verbroken. Ik denk dat het onwaarschijnlijk is dat zelfs een Democratische opvolger die weer zou herstellen. Je kunt geen drugsverslaafde meer zijn als de voorraad opraakt.

De echte ironie hier is dat wij Europeanen vroeger degenen waren waarvan anderen afhankelijk waren. Maar dat is voorbij. Connally’s beroemde uitspraak dat de dollar de Amerikaanse munt is en het probleem van Europa, had een Europese voorloper: de Oostenrijkse diplomaat Klemens von Metternich. Hij zei ooit over Frankrijk, de dominante continentale macht in de 18e en 19e eeuw, dat “wanneer Frankrijk niest, de rest van Europa verkouden wordt”. Vandaag de dag is het Amerika dat niest – en Europa kan zijn verkoudheid niet van zich afschudden.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Waarom Trump’s Epic Fury gedoemd is te mislukken – Het Westen is industrieel verslagen

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: