ECB-vooruitzichten voorspellen economische achteruitgang voor Europa

Met toenemende frustratie zie ik hoe Europa langzaam achteruitgaat in de toekomst, zonder dat iemand daar ook maar enigszins bezorgd over is.

Ik zie deze trend van economische stagnatie tot achteruitgang niet alleen terug in de huiveringwekkende economische statistieken, maar ik hoor ook dat deze trend wordt aangeprezen als een positief vooruitzicht voor de toekomst. Op 18 december legde ECB-president Christine Lagarde uit:

De meeste analisten en commentatoren zullen niet verder komen dan de eerste zin van dit citaat; hun conclusie zal zijn dat de economie van de eurozone – de kern van de Europese economie – “sterker dan” eerder voorspeld zal groeien. Dat heeft natuurlijk geen praktische betekenis: de voorspelling van een econoom is niet hetzelfde als de economische realiteit, schrijft Sven R Larson, Ph.D.

Het echte dynamiet in de verklaring van Lagarde is de reeks cijfers over de bbp-groei voor de komende jaren. Ik herhaal nogmaals deze voor inflatie gecorrigeerde cijfers:

• In 2025 zal het bbp van de eurozone volgens Lagarde met 1,4% groeien;
• In 2026 zal het groeipercentage dalen tot 1,2%;
• In 2027 en 2028 zal het naar verwachting weer 1,4% bedragen.

Dit is niets minder dan een economische ramp die zich in slow motion voltrekt. Een groeipercentage van 1,4% na inflatie ligt ver onder wat een economie op termijn nodig heeft om haar algemene levensstandaard te behouden.

Een langzame daling van de levensstandaard heeft nadelige gevolgen waar we in ons dagelijks leven zelden bij stilstaan, maar de impact van die daling omvat onder meer een verslechtering van de gezondheidszorg, zwakker onderwijs, minder geld voor politie, eindeloze spanningen rond defensie-uitgaven, enzovoort.

Om de macro-economische gevolgen van de cijfers die Lagarde noemde te begrijpen, kijken we naar enkele cijfers voor de Europese economie. Figuur 1 vergelijkt de langetermijntrends van twee variabelen: werkloosheid en voor inflatie gecorrigeerde bbp-groei. De rode trendlijn geeft de gemiddelde bbp-groei weer in relatie tot de groene trendlijn voor werkloosheid: voor elke waarde van de bbp-groei is er een overeenkomstige waarde voor de werkloosheid.

De trendlijnen zijn samengesteld uit 2709 paren van cijfers voor de twee variabelen uit alle 27 EU-lidstaten. In het eerste kwartaal van 2024 had Duitsland bijvoorbeeld een werkloosheidspercentage van 3,1% en een bbp-groei van -1,1%.

De verzamelde gegevens zijn per kwartaal vanaf 2000 tot en met de eerste helft van 2025. De getallenparen zijn gesorteerd van het paar met het hoogste werkloosheidspercentage (waarneming #1 – zie de horizontale as) tot het paar met het laagste werkloosheidspercentage (waarneming #2.709).

In de uitersten is de bbp-groei ofwel zeer hoog ofwel zeer laag; dit zijn respectievelijk de pieken en dalen van de conjunctuurcyclus. De dalen, links in figuur 1, combineren een lage bbp-groei met een hoge werkloosheid; de cyclische pieken keren deze combinatie om.

Tussen deze twee uitschieters bevindt zich een groot segment van ‘normaliteit’, gemarkeerd met een blauwe cirkel:

Figuur 1

In de afgelopen 25 jaar was de normale, of langdurig stabiele toestand van de Europese economie er een waarin het bbp met ongeveer 2,5 % per jaar groeide, gecorrigeerd voor inflatie. Deze groei gaat gepaard met een werkloosheidspercentage van ongeveer 6 %.

De meest recente werkloosheidscijfers zijn iets beter, namelijk 5-5,4%. De economische groei ligt daarentegen lager dan de ‘normale’ waarde in figuur 1: in de eerste twee kwartalen van 2025 groeide de EU-economie als geheel met slechts 1,3-1,4%.

Hoewel de werkloosheid nu relatief laag is, zijn de vooruitzichten op lange termijn met een BBP-groei op dit lage niveau onmiskenbaar pessimistisch. Aangezien de prognose van de ECB voor 2028 een BBP-groei suggereert die onder het langetermijnstabiele niveau in figuur 1 ligt, zal de werkloosheid de komende jaren langzaam stijgen. Laten we de prognose van de ECB in figuur 1 weergeven als een blauwe stippellijn (ik zal de andere stippellijn zo dadelijk toelichten):

Figuur 1a

Aangezien de groene en rode lijnen historische gegevens weergeven, is het groeipercentage van 1,4% in de prognose van de ECB niet hetzelfde als het percentage dat in de toekomst zal worden gerealiseerd. Dit betekent simpelweg dat de Europese economie nu in staat is om een lagere werkloosheid te handhaven dan in het verleden bij hetzelfde niveau van economische groei.

Maar is dat niet goed? Is het niet positief dat in plaats van de 16% of meer in figuur 1, een bbp-groei van 1,4% de werkloosheid onder de 5,5% houdt?

Helaas niet. Het groeipercentage dat Christine Lagarde als nieuw normaal presenteerde, is historisch gezien een recessiegroeipercentage. Tegenwoordig is het het niveau waarop de output – de productie van goederen en diensten en het genereren van gezinsinkomen – zich op een ‘normaal’ niveau bevindt.

Als we het verhaal omdraaien, zien we wat dit eigenlijk betekent. Volgens figuur 1 was de Europese beroepsbevolking in het verleden in staat om een bbp-groei van 2,5% te genereren wanneer de werkloosheid op het huidige niveau lag. Tegenwoordig groeit de economie bij hetzelfde werkgelegenheidsniveau een vol procentpunt minder.

Dit vertelt ons dat Europa lijdt onder een lage arbeidsproductiviteit. De beroepsbevolking voegt – buiten haar schuld om – onvoldoende waarde toe om de totale economische middelen van Europa op een betekenisvolle manier uit te breiden. Vroeger deden ze dat wel, maar nu niet meer.

In de praktijk betekent dit dat zij niet genoeg waarde produceren om de huidige levensstandaard te handhaven. Hierin schuilt een harde boodschap voor de toekomst van Europa: uw kinderen groeien op in een minder welvarend leven dan u had. Hun kinderen zullen op hun beurt nooit de levensstandaard van hun ouders bereiken. Langzaam, een paar procentpunten per keer, wordt de Europese levenswijze moeilijker te bereiken, minder gebruikelijk en uiteindelijk een verre herinnering.

De zwarte stippellijn in figuur 1a geeft een groeipercentage van 2% weer dat – volgens de zogenaamde wet van Okun – historisch gezien wordt beschouwd als het ‘minst aanvaardbare’ percentage als een economie haar levensstandaard wil handhaven. Dit percentage wordt beschouwd als het groeipercentage dat nodig is om te voorkomen dat de werkloosheid stijgt, maar dat niet sterk genoeg is om deze te verminderen.

Dit cijfer is gebaseerd op relatief oude gegevens; recenter onderzoek suggereert dat dit ‘break-even’-punt hoger ligt, mogelijk dichter bij 3% groei per jaar. Hoe dan ook, het is hoger dan wat Europa in de nabije toekomst kan verwachten. Dit betekent dat Europa, zelfs met een hogere benutting van zijn beroepsbevolking, vastzit in een trieste staat van stagnatie. De gevolgen zijn ernstig:

• Kinderen groeien op en worden armer dan hun ouders;
• Bedrijven vinden het steeds moeilijker om geld te verdienen, laat staan banen te creëren;
• Kapitaalvorming daalt tot vervangingsniveau; geen baanbrekend industrieel leiderschap meer;
• Stagnerende gezinsinkomens vergroten de afhankelijkheid van de verzorgingsstaat;
• Getalenteerde werknemers vluchten in groten getale naar andere delen van de wereld;
• Lage bbp-groei leidt tot een uitholling van de belastinggrondslag, waardoor fiscale onevenwichtigheden blijven bestaan en een eindeloze reeks politieke crises wordt aangewakkerd.

Zonder een drastische, substantiële en langdurige betrouwbare ommekeer zal het slechts één generatie duren voordat Europa tot de onderste helft van de wereldwijde levensstandaard zakt. Terwijl Amerika blijft bloeien, Azië blijft groeien, Latijns-Amerika heeft geleerd van zijn verleden en Afrika in hoog tempo nieuwe hotspots van groei en welvaart genereert, is de toekomst van Europa bezaaid met onzekerheid, institutionele instabiliteit en economische achteruitgang.

Ik weiger te geloven dat de Europese volkeren tevreden zijn met deze vooruitzichten. De enige vraag is: wat gaat u doen om uw continent te redden?

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Europa krimpt van 25 naar 14 procent van het mondiale bbp

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: