Desintegratie, waarom onze beschaving ten dode opgaat

Sommige boeken verslind je gretig; andere lees je met moeite of verbijstering. Sommige verruimen je blik, terwijl vele slechts echokamers zijn die de bestaande overtuigingen van de lezer versterken. Dit geldt allemaal niet voor “Dissoluzione, perché la nostra civiltà sta morendo” [“Desintegratie, waarom onze beschaving ten dode opgaat”] van Martino Mora (uitg. Radio Spada), een professor met katholieke inspiratie in Milaan, Italië. Het is een boek dat even vlot leest als een encyclopedie, maar even compact is, een compendium van het heden en de toekomst van de beschaving die we ten onrechte nog steeds de westerse noemen. Het is een boek dat het geweten uitdaagt en oproept tot moedige keuzes. Men kan het oneens zijn met Mora over de ontbinding die momenteel gaande is, maar de stellingen die hij presenteert en de vele ondersteunende argumenten laten niemand onverschillig. “De blinde kat baarde blinde kittens”, luidt een oud gezegde, en inderdaad lijkt massale blindheid voor de realiteit de sterkste reden om de strenge diagnose en sombere prognose van de tekst serieus te nemen.

Velen van ons bevestigen dat onze wereld in verval is; ieder geeft daar zijn eigen redenen voor en beschrijft specifieke aspecten van een neergang die, afgezien van technologisch triomfalisme en het refrein van de oneindige individuele ‘rechten’ waarvan we zogenaamd genieten, niet serieus ter discussie lijkt te staan. Weinigen zetten pen op papier om een röntgenfoto te geven van de samenleving waarin we toevallig leven, een samenleving die even genadeloos als goed gedocumenteerd is. In meer dan twintig hoofdstukken – kort maar compact – waarin de synthese van een professor die gewend is aan de dialoog met studenten samenkomt met een enorme historische en filosofische cultuur, dringt Mora’s scalpel door in het gehavende vlees en de uitgeputte geest van het heden. Het is moeilijk om niet te beamen dat we een nieuwe barbarij doormaken waarin we, ondanks duizend schijnbare gemakken, een culturele, spirituele, demografische en politieke verduistering meemaken. Het is onmogelijk om – als men nog ogen heeft om te zien en een geest om te oordelen – de ethische en esthetische neergang niet waar te nemen, of geen nota te nemen van de ontbinding van de principes die de Europese beschaving hebben bezield, eerst van klassieke en vervolgens van christelijke oorsprong, schrijft Roberto Pecchioli.

Alles – van cultuur tot levenswijze, van scholen tot omgekeerde of ontkende waarden, van het verscheurde gezin tot het belachelijk gemaakte huwelijk, van kunst die een triomf is geworden van het lelijke, het bizarre en het ongewone, tot aan de dagelijkse gewoonten toe – onthult de nederlaag van alle principes en alle instellingen die betekenis geven. De marktwereld heerst, het verblindende licht van valse afgoden, de reductie van dingen en mensen tot verhandelbare, fungibele, inwisselbare handelswaar. Zelfs de christelijke religie, die twee millennia heeft gevormd, blijft niet gespaard – in het bijzonder de katholieke kerk, die de wereld najaagt en de waarheden ontkent of verbergt die zij altijd heeft verkondigd. Dit is het grootste verdriet van de auteur, terwijl hij met ontzetting toekijkt hoe het geloof en de instelling die het belichaamt, in verval raken. Er is een zelfstandig naamwoord dat samenvat wat we meemaken: subversie. Dit is de omwenteling van de natuurlijke orde, die overeenkomt met het algemeen welzijn en de ethische en spirituele principes die in het hart van de menselijke schepsel verankerd zijn. Het volhardende werk van eeuwen is in de afgelopen halve eeuw een race geworden en een uitzinnige stormloop aan het begin van het derde millennium.

Mora interpreteert de hele hedendaagse geschiedenis als de voortschrijdende opmars van wanorde en de terugtrekking van de natuurlijke orde. Het tragische verschil met ervaringen uit het verleden is dat we vandaag de dag niet tevreden zijn met het vernietigen van een beschaving, maar werken aan de totale ontbinding van de mensheid en de orde van de schepping. Dit is het gevolg van de afwezigheid van materiële en axiologische grenzen in een materialistische, volledig geseculariseerde samenleving, onverschillig voor elke kwestie van transcendentie, verslonden door de wil tot macht, op weg naar de technologische transcendentie van de mens, transhumanisme en posthumanisme, en de creatie van mensen die zijn gehybridiseerd met machines. Een pad dat erop gericht is zelfs onze identiteit als soort te overstijgen: de absolute omverwerping van het westerse gedachtegoed, ingezet in een universele vorm.

Vanuit een metacultureel perspectief is de verbintenis – voorafgeschaduwd door de jongerenbewegingen van de jaren zestig en zeventig – tussen de stateloze grote financiële wereld (versterkt door een krachtig technologisch apparaat) en de voorstanders van familiale, etnische en seksuele omverwerping, verhard. Bijna een eeuw geleden intuïtief dat de waanzin van de toekomst niet uit Moskou zou komen, maar uit Manhattan. De plutocratische waanzin van een systeem dat, na afgerekend te hebben met het communisme, zijn ruwe broer, het idee van God, van het natuurlijke gezin, van de gemeenschap bij de wortel heeft aangevallen – tot het punt van massale abortus, eugenetica en euthanasie, en de zinloze aanval op elke identiteit, tot aan de meest intieme toe: de seksuele.

Het pad van ontbinding is een kruisweg waarvan de staties economisme, individualisme, materialisme en egalitarisme zijn – dat standaardiseert om te ondermijnen –, de crisis van de religies, de hypertrofie van het ‘rechtenisme’, de oorlog tegen de natuurwet, Newspeak en politieke correctheid, en de ongelukkige globalisering. En dan morele armoede in plaats van materiële armoede, etnische vervanging, homoseksualiteit, een onderdanig schoolsysteem dat noch opvoedt noch onderwijst, de heerschappij van geld en kwantiteit, scientisme als een valse immanente religie, de erotisering van elk aspect van het leven, de mega-reclamemachine ten dienste van de technologische leviathan, en de demagogie en indoctrinatie die vrijheden tenietdoen.

Dit alles samen leidt tot wat de auteur omschrijft als een orgiastisch handelssysteem, waarin de dominantie van het geld gepaard gaat met het ontketenen van elke individuele impuls – zelfs de laagste en meest weerzinwekkende – die levenswijzen worden, verslavingen aangewakkerd door degenen die het systeem domineren omdat zij er eigenaar van zijn. Het gevolg is ontbinding, zowel opgevat als een proces dat oplost onder invloed van een oplosmiddel (de dominante ideologie) als het geleidelijke, verwoestende einde van een sociale, culturele, ethische en spirituele structuur die eeuwenlang heeft standgehouden. De materiële ontwikkeling is ongekend, maar de ontbinding is in de eerste plaats spiritueel, want de mens is lichaam, maar ook ziel. Het verlies van de ziel van de westerse Homo sapiens is de dodelijke ziekte. Zelfs Arnold Toynbee, een beschavingswetenschapper namens de Angelsaksische wereld, identificeerde driekwart eeuw geleden de drijvende kracht achter het westerse verval als de crisis van het christendom. Deze analyse wordt gedeeld door de historicus Ernst Nolte, een criticus van het massale hedonistische individualisme – de vergiftigde vrucht van het liberale subjectivisme – dat het voortbestaan van de menselijke samenleving in gevaar brengt vanwege de dominante neiging om zich niet voort te planten, de primaire taak van elke soort en elke menselijke gemeenschap.

Onverschilligheid ten opzichte van alles wat de individuele dimensie overstijgt, is het bewijs van de spirituele leegte die het zijn heeft vervangen door het hebben (en het verlangen). Winkelcentra hebben kerken vervangen als plaatsen van feestelijke samenkomst, terwijl de angst voor de dood is toegenomen – onderdrukt, verborgen op enkele aangewezen plaatsen, en zelfs verwijderd van begraafplaatsen door de opkomst van praktijken zoals crematie en het uitstrooien van as. Zelfs het dode lichaam wordt opgelost, alsof de hedendaagse mens elk spoor van zijn passage wil uitwissen. Het op instinct gebaseerde, ego-aanbiddende hedonisme lijkt in evenwicht te worden gehouden door abstract humanitarisme en extreem animalisme. Honden, katten en huisdieren worden surrogaten voor de kinderen die we niet willen hebben. De westerse mens lost op in de cultus van het geld, in hebzucht, in de verering van “die God die het tegenovergestelde is van God” (Georges Bataille).

Geen hoop, geen kans om het tij te keren? Dat is niet het geval: zij die in God geloven, vertrouwen op Zijn ingrijpen en weten dat het lot van de mens eeuwig is. Het toppunt van hoop temidden van het toppunt van pessimisme ten aanzien van het heden en de nabije toekomst. We zijn het misschien niet eens met de analyse van Mora, geheel of gedeeltelijk, maar ze verdient aandacht vanwege haar heldere samenhang en haar uiteindelijke zekerheid: de triomf van de ontbinding zal van korte duur zijn, vluchtig. Als de stervende beschaving de poorten van de hel oproept, is de goddelijke belofte dat ze niet zullen zegevieren. Non praevalebunt (Matteüs 16:18). Zo eindigt het boek: we willen het geloven.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Epstein, het verval van het Westen en de morele ineenstorting van de elites

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: