De realiteit wint de Oekraïne narratieve oorlog

Terwijl het Russische en Oekraïense leger hevige gevechten hebben geleverd op de bloedige slagvelden van Oost-Europa, is er al lange tijd een parallelle oorlog aan de gang in de mediasfeer, waar legers van informatiestrijders hebben gevochten om de manier waarop het westerse publiek over het conflict denkt vorm te geven.

Het dominante leger in deze informatieoorlog bestaat uit de meeste westerse regeringen en toonaangevende mediaorganen, bijgestaan door een formidabele reeks public relationsbureaus die samenwerken met de Oekraïense regering. Ze hebben erop aangedrongen dat de oorlog in Oekraïne het best begrepen kan worden als een moderne variant van de agressie van Nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij Poetin de Hitleriaanse rol van revanchistische dictator speelt die land wil inpikken en Europa wil domineren. Als hij niet wordt tegengehouden met vastberaden militair geweld, zo stellen ze, zullen zijn legers zich verplaatsen van Oekraïne naar de Baltische staten, Polen en verder, schrijft George Beebe.

Tegenover dit leger staat een losse groep realistische experts en anti-establishment sceptici die beweren dat de oorsprong van de oorlog meer lijkt op die van de Eerste Wereldoorlog. In verschillende mate erkennen ze dat de paternalistische houding van Rusland ten opzichte van Oekraïne een belangrijke rol heeft gespeeld in de beweegredenen van Moskou, maar ze stellen dat de invasie fundamenteel het product is van wat internationale relatietheoretici een “veiligheidsdilemma” noemen. Stappen van de NAVO om de veiligheid van haar leden en aspiranten te versterken werden door Moskou als bedreigend ervaren. Agressieve pogingen van Rusland om deze stappen te blokkeren bedreigden het Westen, waardoor een spiraal van actie en reactie ontstond die bleef escaleren zonder diplomatieke inspanningen om deze te stoppen.

Dit debat werd echter grotendeels buiten de mainstream media gevoerd. Daarbinnen is de informatieoorlog lange tijd een routineklus geweest. Het dominante leger stond erop dat nieuwsberichten de invasie van Rusland beschreven als “niet uitgelokt” en wees elk verband met de uitbreiding van de NAVO van de hand. Degenen die suggereerden dat de oorlog een complexere oorsprong had, werden afgeschilderd als Kremlin-apologeten. Nieuws over Oekraïense tegenslagen werd gebagatelliseerd, terwijl Russische zwakheden werden benadrukt in een poging om de stromen westerse militaire en economische hulp in stand te houden of te vergroten.

Dit verhaal sloot in feite een compromis tussen Rusland en het Westen uit als recept voor het beëindigen van de oorlog, door het af te doen als “toegeeflijkheid,” een teken van zwakte dat alleen maar zou uitnodigen tot verdere Russische aanvallen. De oorlog kon alleen eindigen door een overwinning op het Oekraïense slagveld of door Russische capitulatie aan de onderhandelingstafel, waardoor Rusland niet geloofwaardig kon geloven dat het op enige manier had geprofiteerd van de agressie.

Enter Donald Trump. Kandidaat Trump kruiste de degens met het dominante informatieleger door erop aan te dringen dat het conflict moest eindigen in een compromis en dat Rusland op zijn minst enkele legitieme belangen had door zich te verzetten tegen het NAVO-lidmaatschap van Oekraïne. Hij wees erop dat de oorlog in feite niet goed verliep voor Oekraïne, wiens langverwachte “tegenoffensief” in 2023 spectaculair was mislukt en wiens mankrachtreserves slonken. Hij beschuldigde populaire nieuwsberichtgeving van het verstrekken van “nepcijfers” over oorlogsverliezen en Westerse hulp, en waarschuwde dat de dreiging van escalatie naar een “Derde Wereldoorlog” reëel was. Kiezers merkten het.

Als president kon Trump zijn campagnebelofte om de oorlog binnen 24 uur te beëindigen niet waarmaken. Maar hij is snel begonnen met rechtstreekse gesprekken met Russische functionarissen en heeft Oekraïne en Europese bondgenoten laten weten dat ze geen veto zullen krijgen over het zoeken naar een vredesakkoord. Russische functionarissen hebben de gesprekken eerder aangegrepen dan afgewezen, hoewel het nog maar de vraag is hoe open Poetin zal staan voor een compromis. Vorige week brak de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth met vijftien jaar officieel NAVO-beleid toen hij de bondgenoten vertelde dat een Oekraïens lidmaatschap realistisch gezien geen deel zou uitmaken van een regeling, een verklaring die strookt met de opvatting dat deze kwestie de kern van het conflict over Oekraïne vormt.

Op de veiligheidsconferentie in München volgde vicepresident JD Vance Hegseths krachtige boodschap door een directe beschimping te lanceren tegen Europa’s informatiestrijders. Als Europa sterk wil zijn en het trans-Atlantische partnerschap gezond, waarschuwde hij, dan moeten de Europese regeringen meer doen dan de defensie-uitgaven verhogen en de militaire industrie nieuw leven inblazen. Ze moeten ook de vrijheid van meningsuiting respecteren en andere democratische idealen waarmaken die de Westerse gemeenschap al heel lang deelt, door te luisteren naar stemmen van andersdenkenden in plaats van ze te delegitimeren als extremistische verspreiders van mis- en desinformatie. Dat veel van deze afwijkende Europese stemmen hebben opgeroepen tot een regeling van de oorlog in Oekraïne is Vance en andere Trump-functionarissen ongetwijfeld niet ontgaan.

Degenen die het “Tweede Wereldoorlog”-paradigma voor de oorlog omarmden, deinsden vol afschuw terug. Europese krantenkoppen waarschuwden dat “Donald Trumps verraad aan Oekraïne Vladimir Poetin heeft aangemoedigd en het kleed onder de NAVO-bondgenoten heeft weggetrokken.” EU-buitenlandchef Kaja Kallas verklaarde: “Het is appeasement, het heeft nog nooit gewerkt … De Oekraïners zullen zich verzetten, en wij zullen hen steunen.” De Franse president Emmanuel Macron belegde een spoedvergadering van Europese leiders in Parijs om opties te bespreken voor wat hij noemde de “elektroshock” van Trumps nieuwe benadering van de omgang met Europa en het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.

Maar toen ze gedwongen werden om hun realistische alternatieven af te wegen voor het zoeken naar een compromis met Rusland, kwamen de Europese leiders in Parijs met lege handen te staan. De Britse premier Keir Starmer, die eerder had opgeroepen tot het sturen van Britse troepen naar Oekraïne als onderdeel van een Europese poging om vrede af te dwingen, moest toegeven dat een dergelijke stap een Amerikaanse veiligheidsgarantie zou vereisen – iets wat de Trump-regering al heeft afgewezen. De Poolse premier Donald Tusk sloot het sturen van Poolse troepen helemaal uit, terwijl de Duitse kanselier Olaf Scholz zei dat het zelfs voorbarig was om over een Europese vredesoperatie te praten.

Hoewel de narratieve managers bedreven zijn gebleken in het spinnen in de media, hebben ze weinig vermogen getoond om de harde realiteit van de Oekraïense omstandigheden te veranderen. Gevangen tussen de afhankelijkheid van Oekraïne van de Verenigde Staten, die nu aandringen op vredesonderhandelingen, en Europa, dat geen levensvatbare alternatieven kan bieden, heeft Kiev weinig andere opties dan de dreigende onvermijdelijkheid van een compromis te accepteren en met Trump samen te werken om de best mogelijke schikking te treffen, een die de onafhankelijkheid van Oekraïne behoudt en een levensvatbare weg biedt naar wederopbouw en uiteindelijk lidmaatschap van de Europese Unie.

Dit alles is een teken dat de oorlog in Oekraïne zijn eindspel nadert, dat zich zal afspelen als onderhandelaars de komende weken en maanden worstelen met moeilijke keuzes. Maar de bredere informatieoorlog is nog lang niet voorbij. Net zoals de woorden “niet uitgelokt” een prominente plaats innam in de berichtgeving van de westerse media na de inval van Rusland, kan het westerse publiek verwachten dat het de woorden “appeasement” en “verraad” steeds vaker tegenkomt in kranten en uitzendingen.

Deze campagne zal waarschijnlijk niet voorkomen dat er een einde komt aan de gevechten in Oekraïne. De informatiestrijders zullen echter een groter doel voor ogen hebben: het hinderen van Trumps vermogen om een bredere heroriëntatie van het Amerikaanse buitenlandse beleid te bewerkstelligen.

Copyright © 2024 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Rutte waarschuwt Trump voor ‘ernstige bedreigingen’ voor VS over vredesakkoord in Oekraïne

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: