Musk grokt Trump

De Amerikaanse president Donald Trump vroeg de kunstmatige-intelligentiechatbot Grok van Elon Musk hoe Venezolanen zouden reageren als de VS de toenmalige president Nicolas Maduro gevangen zouden nemen, weken voordat hij opdracht gaf tot de operatie waarbij Maduro werd opgepakt, meldde het tijdschrift Time donderdag. Trump hield in december 2025 een besloten bijeenkomst met Musk in het Oval Office en bracht uren door met het stellen van vragen aan Grok over zijn presidentschap en nalatenschap, meldde het tijdschrift onder verwijzing naar een functionaris die aanwezig was. Een van Trumps vragen ging over hoe Venezolanen zouden reageren als de VS Maduro gevangen zouden nemen.

Volgens de door het tijdschrift aangehaalde functionaris beschreef Grok Maduro als een “repressieve en zeer impopulaire dictator” en zei het dat veel Venezolanen zijn val waarschijnlijk zouden vieren. De volgende maand gaf Trump opdracht tot de missie om Maduro gevangen te nemen. Amerikaanse troepen namen Maduro en zijn vrouw, Cilia Flores, tijdens een militaire operatie in Caracas op 3 januari gevangen en vlogen hen naar de VS.

Maduro werd naar New York gebracht om terecht te staan voor federale aanklachten in verband met drugshandel, die hij ontkent. Nadat sommige Venezolanen de gevangenneming van Maduro hadden gevierd, kwam Trump tot de conclusie dat Grok “geniaal” was, meldde het tijdschrift onder verwijzing naar functionarissen. Trump is dus vastbesloten Amerikaanse bedrijven op het gebied van kunstmatige intelligentie de vrijheid te geven AI sneller te ontwikkelen dan hun buitenlandse concurrenten.

Volgens gangbare politicologische maatstaven en maatstaven voor mensenrechten regeerde Nicolás Maduro Venezuela als een autoritaire leider die zich ontwikkelde tot een dictator, en hij was in brede kring impopulair bij een grote meerderheid van de bevolking, hoewel hij een trouwe kern van aanhangers behield.

Wat de typering als “dictator” betreft: Maduro trad na de dood van Hugo Chávez in 2013 aan via een nipt gewonnen, betwiste bijzondere verkiezing. In de daaropvolgende jaren concentreerde de regering systematisch de macht:

• De kiesraad (CNE) en het Hooggerechtshof werden gevuld met loyalisten.
• Nadat de oppositie in 2015 een meerderheid in het parlement had gewonnen, ontnam de regering de Nationale Assemblee betekenisvolle bevoegdheden (met name via de constitutionele crisis van 2017, waarin het hof wetgevende functies overnam).
• Prominente oppositiefiguren werd verboden zich verkiesbaar te stellen, ze werden gevangengezet of in ballingschap gedreven.
• De presidentsverkiezingen van 2018 werden door de oppositie, een groot deel van de internationale gemeenschap en onafhankelijke waarnemers op grote schaal afgewezen als noch vrij noch eerlijk.
• Bij de presidentsverkiezingen van juli 2024 riep de CNE Maduro uit tot winnaar (~52% tegenover ~43%), maar publiceerde nooit de gedetailleerde uitslagen per stembureau die wettelijk verplicht zijn. Door de oppositie verzamelde processen-verbaal die de grote meerderheid van de stemmachines bestreken, onafhankelijke analyses en exitpolls wezen op een beslissende overwinning voor de oppositie (ongeveer 65–67% voor Edmundo González tegenover ~30% voor Maduro). Het Carter Center en anderen verklaarden dat het proces niet aan democratische normen voldeed.
• Freedom House beoordeelt Venezuela als “Niet Vrij” (recente scores rond 13/100), waarbij de politieke rechten bijna op nul liggen. Human Rights Watch, VN-onderzoeksmissies en anderen hebben systematische repressie, willekeurige detenties, buitengerechtelijke executies, marteling en beperkingen van media en het maatschappelijk middenveld gedocumenteerd — praktijken die overeenkomen met autoritair/dictatoriaal bestuur in plaats van een competitieve democratie. De loyaliteit van het leger werd verzekerd door economische privileges en controle over belangrijke sectoren.

Maduro en zijn aanhangers verwierpen het etiket “dictator”, waarbij ze wezen op herhaalde verkiezingen, volksmobilisatie onder het chavisme, Amerikaanse sancties en externe druk als verklaringen voor de problemen, en betoogden dat het systeem een vorm van participatieve democratie onder belegering bleef.

Een minderheid van linksgeoriënteerde stemmen buiten Venezuela blijft de regering op deze manier voorstellen. De dominante beoordeling onder democratie-indexen, regionale regeringen en onafhankelijke waarnemers is echter dat de instituties werden uitgehold en verkiezingen na ongeveer 2017 ophielden echte machtswedstrijden te zijn. Wat populariteit/”zeer gehaat” betreft, was Maduro na de eerste jaren nooit breed populair en werd hij gedurende het grootste deel van zijn ambtsperiode zeer impopulair:

• Onafhankelijke peilingen (Gallup en andere) lieten in latere jaren consequent goedkeuringspercentages van 20–40% zien (bijvoorbeeld ~20% in sommige regionale vergelijkingen uit 2024, ~37% in een Gallup-peiling uit 2025). Afkeuring lag doorgaans boven de 60–70%.
• Ongeveer 7–8 miljoen Venezolanen (ongeveer een kwart van de bevolking) emigreerden tijdens de economische ineenstorting onder zijn bewind — een van de grootste ontheemdingscrises in de moderne geschiedenis van Latijns-Amerika.
• Grote protestgolven vonden plaats in 2014, 2017, 2019 en na de verkiezingen van 2024; veel daarvan werden met repressie beantwoord.
• Peilingen na zijn gevangenneming begin 2026 lieten zien dat grote meerderheden zijn verwijdering positief beoordeelden (één onderzoek meldde ~79%).

Hij behield een toegewijde achterban onder chavisten, begunstigden uit de publieke sector en veiligheidstroepen — genoeg om het regime door middel van patronage, dwang en institutionele controle in stand te houden, maar geen meerderheidssteun onder de bredere bevolking. De economische catastrofe (een krimp van het bbp in de orde van grootte van 75%, hyperinflatie, wijdverbreide armoede en tekorten) was de belangrijkste oorzaak van de onvrede; repressie en de perceptie van gestolen verkiezingen versterkten die. Kortom: het bewijs uit instituties, verkiezingsprocessen, mensenrechtendocumentatie, emigratiegegevens en peilingen ondersteunt de classificatie van Maduro’s latere bewind als dictatoriaal en toont aan dat hij door de meeste Venezolanen sterk werd verafschuwd, ook al bleef een aanzienlijke minderheid loyaal.

Venezolaanse bronnen stellen Nicolás Maduro voor als een democratisch gekozen leider van de Bolivariaanse Revolutie die herhaaldelijk vrije verkiezingen won, macht uitoefende via de Grondwet en volksparticipatie (poder popular), en brede meerderheidssteun genoot onder het Venezolaanse volk.

Wat de kwestie van dictatuur betreft, verwerpt het meerderheidsdiscours het etiket van dictator. Maduro en regeringsmedia benadrukken dat Venezuela regelmatig verkiezingen houdt (presidents-, parlements-, regionale en gemeentelijke verkiezingen) binnen het kader van de Grondwet van 1999.

Het systeem wordt beschreven als een participatieve, protagonistische democratie waarin de macht berust bij het georganiseerde volk in plaats van geconcentreerd te zijn bij één individu.

Maduro heeft verklaard dat beweringen over een dictatuur “het volk beledigen” en dat overwinningen aan het volk toebehoren, niet aan hem of aan een partij.

De berichtgeving benadrukt grootschalige volksmobilisatie — zoals meer dan vijf miljoen deelnemers aan PSUV-basisvergaderingen voor kandidaatnominaties — en het functioneren van de “maquinaria” van de Gran Polo Patriótico als bewijs van democratische vitaliteit en legitimiteit. Institutionele beslissingen (waaronder die van de CNE en TSJ) worden gezien als grondwettelijk en als uitdrukkingen van de wil van de meerderheid.

Wat betreft populariteit en steun onder het volk. Peilingen die door Correo del Orinoco en verwante media zijn gepubliceerd of aangehaald, melden consequent meerderheidssteun voor Maduro:

• Een onderzoek van Cemide gaf aan dat 80% van de Venezolanen Maduro beschouwde als de waarborg voor nationale vrede, waarbij de stemintentie voor hem ongeveer 56–57% bedroeg.
• Dataviva meldde dat de affiniteit/steun voor Maduro in één meting steeg tot 70%, naast een zeer sterke afwijzing van oppositiefiguren.
• Peilingen van Hinterlaces lieten ongeveer 54% stemintentie voor Maduro zien (tegenover lagere cijfers voor oppositiekandidaten), 60% geloofde dat hij door een meerderheid was herkozen, 69% gaf er de voorkeur aan dat hij de problemen van het land bleef aanpakken in plaats van een oppositieregering, en 83% sprak de hoop uit dat de situatie onder zijn leiderschap zou verbeteren.
• Grote meerderheden (vaak 80%+) zouden ook steun hebben uitgesproken voor soevereiniteit en afwijzing van buitenlandse inmenging.

Deze bronnen stellen Maduro voor als iemand die aanhoudende steun van de bevolking geniet, vooral bij de verdediging van vrede, soevereiniteit en het Bolivariaanse project, terwijl oppositieleiders zeer hoge afwijzingspercentages noteren (vaak boven de 85–90%).

Verkiezingsuitslagen die door de CNE zijn bekendgemaakt en door de parlementaire meerderheid en de PSUV zijn gevierd, vormen bewijs van meerderheidssteun.

Samenvattend stellen bronnen die representatief zijn voor de democratische meerderheid Maduro voor als een legitieme, grondwettelijk gekozen president die door middel van verkiezingen en volksorganisatie wordt gedragen door de wil van de meerderheid van het volk, niet als een dictator en niet als iemand die door de bevolking wordt gehaat.