Hoe de EU de gascrisis met opengesperde ogen verergert

De EU heeft besloten om vanaf 2027 de invoer van Russisch gas volledig te verbieden. Daarbij heeft zij een truc toegepast om veto’s van Hongarije en Slowakije te voorkomen, die nu tegen deze maatregel in beroep willen gaan. In ieder geval zal de gas- en energiecrisis in Europa binnenkort nog verder verergeren.

Tegen de achtergrond van de zich aftekenende gastekorten (de Duitse gasopslagplaatsen zijn nog maar voor 34 procent gevuld, terwijl dat normaal bijna 60 procent zou moeten zijn) heeft de EU besloten om de invoer van Russisch gas vanaf 2027 volledig te verbieden, hoewel Rusland nog steeds een van de grootste gasleveranciers van de EU is. Volgens de EU is 13 procent van de Europese gasimport afkomstig uit Rusland, waarbij Rusland de op één na grootste leverancier van LNG en de op twee na grootste leverancier van pijpleidinggas aan de EU is,schrijft Thomas Röper.

Welke gevolgen dit zal hebben voor de toekomstige gasvoorziening en de elektriciteitsprijzen in de EU, met welke truc de EU het veto van Hongarije en Slowakije heeft omzeild en hoe de EU tegelijkertijd de ogen sluit voor het omzeilen van haar eigen beperkingen, waardoor Russische olie en gas (weliswaar duurder) naar Europa blijven komen, heeft een Russische deskundige in het Russische TASS uitgelegd en ik heb zijn artikel vertaald.

Begin van de vertaling:

De fraude van Brussel: de EU riskeert een gastekort

Igor Juschkow, expert aan de Financiële Universiteit en bij het Nationaal Fonds voor Energiezekerheid, bespreekt de gevolgen van het EU-brede importverbod op Russisch gas en de rol van de VS daarbij.

Op 26 januari publiceerde de Raad van de EU een persbericht waarin zij haar besluit bekendmaakte om een volledig importverbod voor Russisch gas in te stellen. Dit betekent dat vanaf 2027 zowel de import van pijpleidinggas als van vloeibaar aardgas (LNG) verboden is.

Het verbod op Russisch LNG was geen nieuws. Het was al opgenomen in het 19e sanctiepakket van de EU in oktober 2025. De goedkeuring door de Raad van het verbod op de invoer van pijpleidinggas uit Rusland kwam echter als een verrassing.

Het belangrijkste is dat je krijgt wat je wilt

De aanpak van Brussel met betrekking tot de levering van pijpleidinggas heeft een politieke crisis in de EU veroorzaakt. Het punt is dat beslissingen over het buitenlands beleid in de EU alleen unaniem kunnen worden genomen, en dat sancties onder deze categorie vallen. De EU-ambtenaren weten echter dat Hongarije en Slowakije niet zouden instemmen met het verbod op Russisch pijpleidinggas. Daarom werd de kwestie als een binnenlandse aangelegenheid ter stemming voorgelegd aan de EU-lidstaten. In feite ging het om de goedkeuring van een binnenlands beleidsdocument van REPowerEU. Dit programma, dat in 2022 van start is gegaan, is een plan om de samenwerking met Rusland op energiegebied te beëindigen. Een van de bepalingen ervan is een verbod op de invoer van pijpleidinggas uit Rusland.

Dat lijkt terecht, want REPowerEU is een routekaart voor het optreden van de EU-landen. Andere bepalingen van dit plan – het verbod op de invoer van Russische olie, aardolieproducten en LNG over zee – zijn echter door de goedkeuring van overeenkomstige sancties in Europees recht omgezet. Dat betekent dat de verboden op de aankoop van al deze energieproducten na unanieme goedkeuring bindend zijn geworden voor de EU-landen.

Nu heeft de EU de procedure gewijzigd en daarmee Hongarije en Slowakije hun vetorecht ontnomen. Daarop hebben beide landen twee afzonderlijke beroepen ingesteld bij het Hof van Justitie van de EU om het verbod op de invoer van pijpleidinggas uit Rusland aan te vechten.

De strijd van Boedapest en Bratislava

Hongarije en Slowakije hebben reden om te vechten. Zij importeren het grootste deel van hun gas via de TurkStream-pijpleiding uit Rusland. Elk alternatief zou duurder zijn, omdat zij dan LNG op de wereldmarkt zouden moeten kopen en zouden moeten betalen voor het lossen van LNG-tankers in het betreffende kustland, voor de hervergassing (de omzetting van vloeibaar gas in gasvormig gas) en voor het transport via pijpleidingen. Bovendien blijven Slowakije en Hongarije samenwerken met Rusland op nucleair gebied (aankoop van kernbrandstof, bouw van de kerncentrale Paks II in Hongarije, enz.).

In het verleden hebben deze Midden-Europese landen met succes hun recht op samenwerking met Rusland in de energiesector verdedigd. Zo heeft Hongarije in mei 2022 de goedkeuring van het zesde pakket anti-Russische sancties geblokkeerd vanwege het volledige verbod op de invoer van olie uit Rusland dat daarin was opgenomen. De sancties werden pas goedgekeurd nadat de tekst was gewijzigd in die zin dat het embargo beperkt bleef tot olietransporten per tanker.

In 2025 zwichtten Hongarije en Slowakije voor de druk van Brussel en stemden ze in met een verbod op de invoer van LNG uit Rusland. Hoewel ze geen vloeibaar gas rechtstreeks betrekken, lijden ze indirect onder de beperkingen, want hoe kleiner het aanbod op de markt, hoe hoger de beurskoers. En bijna alle langetermijncontracten in de EU zijn gekoppeld aan deze beurskoers.

In ruil daarvoor hoopten Boedapest en Bratislava dat de EU-leiding de druk op hen om een vervanging voor Russische olie en gas te vinden, zou staken. In plaats daarvan heeft Brussel schaamteloos bedrogen.

Als Hongarije en Slowakije met hun klachten tegen het verbod op de invoer van pijpleidinggas uit Rusland falen, zal volgens dezelfde procedure een embargo worden opgelegd voor pijpleidingolie en nucleaire samenwerking.

Het gevaar om uiteindelijk met lege handen te staan

Ook andere EU-landen zullen onder de nieuwe regelgeving lijden, omdat de maatregelen van Brussel de gasmarkt op hoge prijzen programmeren.

Bovendien zijn er nu ook sancties ingevoerd: voor de aankoop van Russisch gas bedraagt de boete vanaf 2027 voor Europese bedrijven 300 procent van de waarde van de transactie en voor particulieren minimaal 2,5 miljoen euro.

Al decennia lang verkondigt de EU haar doel om haar energievoorziening zo veel mogelijk te diversifiëren. Nu verbiedt ze een van haar grootste leveranciers. Zelfs in het persbericht van de Europese Raad staat dat Rusland 13 procent van de gasimport voor zijn rekening neemt. Rusland is na de VS de grootste leverancier van LNG voor de Europese markt en na Noorwegen en Algerije de derde grootste leverancier van pijpleidinggas.

Met het verbod op Russisch gas (LNG wordt vanaf 1 januari 2027 volledig verboden, pijpleidinggas vanaf september 2027) zet de EU in op toenemende LNG-leveringen uit de VS en de uitbreiding van duurzame energie. In Europa rijzen echter vragen of het wel zinvol is om Rusland als grootste gasleverancier te vervangen door de VS, aangezien Moskou zijn contractuele verplichtingen nakomt, zelfs gezien het feitelijke open conflict met het Westen. Washington daarentegen voert regelmatig handelsoorlogen, ook tegen Europa.

Bovendien hebben vorst en sneeuwstormen in januari enerzijds geleid tot een hoger gasverbruik in de VS en anderzijds tot het stilleggen van enkele productie- en exportinstallaties voor de liquefactie van aardgas. Als gevolg daarvan is de gasprijs op de Amerikaanse beurs bijna verdubbeld. De VS moesten zelfs LNG importeren, aldus een verklaring van Gazprom.

Als het aantal LNG-installaties in de toekomst ongehinderd blijft groeien, zullen de VS worden geconfronteerd met een situatie waarin de binnenlandse prijzen worden bepaald door de netto-opbrengst van de export (marktprijs minus de kosten voor liquefactie en levering). In dat geval zou Washington exportbeperkingen kunnen opleggen om het overaanbod op de binnenlandse markt terug te dringen en zo de prijzen te verlagen. Europa zou dan zonder Russisch en Amerikaans gas komen te zitten, waarvoor de Europese ambtenaren de markten zo zorgvuldig hebben schoongemaakt.

Manieren om dit te omzeilen

Russisch LNG zal ondertussen gewoon naar een andere markt gaan, naar Azië (Midden-Oosten, Zuid-Azië, enz.).

Uiteraard zal geen van de andere LNG-producenten en -leveranciers van Europa Russisch gas in hun producten mengen. We zijn tenslotte concurrenten. En de sancties werken afschrikwekkend.

Maar bij pijpleidinggas zijn dergelijke maatregelen mogelijk. Met name Turkije zou kunnen proberen op te treden als tussenhandelaar voor de wederverkoop van Russisch gas, wat uiteindelijk al gebeurt met Russische aardolieproducten. Zo heeft Turkije sinds 2022 het volume van uit Rusland betrokken dieselbrandstoffen aanzienlijk verhoogd, en is de export van zogenaamd Turkse diesel naar de EU met precies hetzelfde percentage gestegen. Turkije heeft zijn vorige importrecord al tussen januari en augustus 2024 overschreden en 12,235 miljoen ton olie uit Rusland geïmporteerd, vergeleken met 12 miljoen ton in heel 2022, zoals blijkt uit gegevens van de Turkse energiemarktregulator.

Directe wederuitvoer is verboden en Turkije stelt dat Russische diesel in eigen land wordt verbruikt, waardoor overeenkomstige hoeveelheden vrijkomen voor uitvoer. Hetzelfde zou kunnen gebeuren met pijpleidinggas.

Alles wat door de twee leidingen van de TurkStream-pijpleiding stroomt, blijft formeel bestemd voor binnenlands verbruik. De hoeveelheden die Turkije zelf produceert of bijvoorbeeld uit Azerbeidzjan betrekt, gaan naar de landen van de EU. Het is onmogelijk om vast te stellen welk gas Russisch is en welk gas niet. Daarom zou Turkije wel eens als handelaar kunnen optreden.

Dit model wordt al door een aantal landen toegepast, bijvoorbeeld Bulgarije, dat in 2022 heeft besloten niet over te stappen op het roebelsysteem. Bulgarije koopt de facto dezelfde hoeveelheden, maar nu niet meer van Gazprom, maar van handelaren (en tegen een hogere prijs).

En waar halen de handelaren dit gas vandaan? Ook uit Rusland. Deze beproefde methode kan dus worden uitgebreid naar andere Europese landen. Wat diesel betreft, onderneemt de EU in ieder geval geen actie tegen dit model.

Dit zal echter de Russische marges verlagen.

Einde van de vertaling

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Gasreserves in de EU gedaald tot onder 50 procent, in Duitsland zelfs tot slechts 40 procent

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: