Dugin over ‘De Trump-revolutie’

In een eerdere post schreef ik over het concept van de Russische filosoof Aleksandr Dugin van een ‘multipolaire wereld’ waarin verschillende culturen vreedzaam naast elkaar kunnen bestaan. Ik heb inmiddels een exemplaar weten te bemachtigen van zijn recente boek over president Donald Trump, getiteld The Trump Revolution – A New Order of Great Powers (Arktos, Londen, 2025). Als deze titel een beetje overdreven klinkt, kan ik je verzekeren dat als je deze verzameling essays, artikelen en interviews met Dugin leest, je al snel zult merken dat dat zeker niet zo is. Ik zal proberen uit te leggen waarom dat zo is.

Om te beginnen, wat bedoelt hij met A New Order of Great Powers (de ondertitel van het boek)? Dit houdt rechtstreeks verband met de betekenis van de titel – The Trump Revolution – in zoverre dat de ‘revolutie’ in kwestie volgens Dugin niet louter een ‘wisseling van de wacht’ in de bestaande wereldorde inhoudt. De herverkiezing van Donald Trump als president van de VS duidt veeleer op iets fundamentelers: een verandering van de wereldorde zelf, van een orde die wordt gedomineerd door een zogenaamd ‘op regels gebaseerd stelsel’ dat is gegrondvest op de overweldigende macht van een hegemonie, namelijk de Verenigde Staten, naar een vermenigvuldiging van ‘machten’, waaronder, maar niet beperkt tot, de VS. Kortom, Dugin ziet Trumps motto ‘Make America Great Again’ als een uiting van een groeiende beweging, aangevoerd door Trump, die zich richt tegen het globalisme van zijn tegenstanders in de linkse Democratische Partij en van de liberale Europese ‘elites’ (gesymboliseerd door de Davos-kliek). In de woorden van Dugin (p. 17):

Gesteund door conservatieve tech-futuristen zoals Elon Musk, is Trump vastbesloten om van de VS de hoeksteen te maken van een heroplevende westerse beschaving, maar dan wel een die fundamenteel gekant is tegen de internationale globalistische orde die voorheen door Amerika werd voorgezet, zoals geïnitieerd door president Woodrow Wilson. In plaats daarvan, zo wijst Dugin erop, sluit Trumps standpunt aan bij de zogenaamde ‘Monroe-doctrine,’ die teruggaat op het standpunt van president James Monroe (in 1823) dat Europese landen de Verenigde Staten moeten respecteren voor zover het westelijk halfrond hun legitieme invloedssfeer is, schrijft gastauteur Bert Oliver.

Dugin (p. 25-37) stelt ‘globalisering’ tegenover ‘ontkoppeling,’ waarbij het eerste verwijst naar de verspreiding van moderne westerse culturele waarden, politieke instellingen, esthetische smaken, technologische ontwikkelingen en ethische normen naar alle niet-westerse samenlevingen, met als resultaat een allesomvattend mondiaal systeem met het westen als middelpunt. Dit is precies het proces dat zich in de loop van ten minste de afgelopen drie tot vier decennia heeft voltrokken (zij het niet in een gelijkmatig tempo), en het is steeds duidelijker geworden dat deze veelgeprezen mondiale orde, ondanks dat zij een ‘liberale’ orde wordt genoemd, politiek geenszins onschuldig of neutraal is. Integendeel, zij heeft alle kenmerken van een (mondiaal) totalitair systeem, met een verwachte omvang die de ambities van Adolf Hitler in de jaren dertig en veertig ver overstijgt.

‘Ontkoppeling’ was daarentegen volgens Dugin merkbaar in het vasthouden van de Russische president Poetin aan de Russische soevereiniteit, ondanks zijn aanvankelijke deelname aan de globalisering. Soevereiniteit druist echter in tegen de globalisering, zoals bleek toen Poetin Rusland op koers zette naar multipolariteit (net als China). De druppel die de emmer deed overlopen voor het Westen was de speciale militaire operatie van Rusland in Oekraïne in 2022, die neerkwam op een beslissende bevestiging van de Russische soevereiniteit en resulteerde in een snelle ontkoppeling van Rusland door het Westen. Volgens Dugin werd hier de volledige betekenis van de ontkoppeling duidelijk: het ging niet alleen om het verbreken van banden, maar ook om het ontstaan van een ‘nieuw operationeel regime’ waarin twee steeds onverenigbaarder wordende systemen voortaan onafhankelijk van elkaar moeten functioneren. Terwijl de westerse landen dit als een ‘straf’ voor Rusland zagen, bood de gedwongen scheiding van het Westen Rusland een kans op autonomie en het doen gelden van volledige geopolitieke soevereiniteit.

Volgens Dugin betekent ontkoppeling van het Westen uiteindelijk dat Rusland moet doorgaan met de fundamentele herwaardering van de verschillen tussen de beschavingskaders die ten grondslag liggen aan deze twee entiteiten, en dat het dit proces moet voltooien. Zoals Dugin het stelt (p. 34): “We moeten de aanspraak van het Westen op universaliteit, globalisme en exceptionalisme verslaan.” Hij wijst er verder op dat een soortgelijk proces zich duidelijk aftekent in zowel China als India. Terugkomend op het initiatief van Donald Trump, “America First,” kan deze ontkoppeling, die volgens Dugin de verwezenlijking van multipolariteit is, niet worden genegeerd als het om Amerika gaat. Trump heeft dit proces versneld en men kan verwachten dat globalisten zullen proberen dit proces te blokkeren, omdat het alles ondermijnt wat zij hebben geprobeerd te bereiken – hoewel het niet zo eenvoudig is, zoals hieronder zal blijken.

Om te begrijpen wat er op het spel staat in de confrontatie tussen wat Dugin de ‘revolutie’ van Trump noemt en de neofascistische globalisten, biedt het hoofdstuk ‘Trumpism as an ideology’ (p. 75-112) een duidelijk overzicht. Dugin legt uit hoe het mogelijk was dat Trump werd herkozen ondanks de macht van de zogeheten (Amerikaanse) ‘Deep State,’ die hij omschrijft als ‘de kern van het regeringsapparaat,’ nauw verbonden met de elites van het land. Deze omvat het onderling verbonden systeem van regering (inclusief bureaucratische functies), onderwijs en bedrijfsleven in de VS, evenals geheime genootschappen en exclusieve clubs waar netwerken plaatsvinden. De Democratische en Republikeinse partijen vertegenwoordigen volgens Dugin geen verschillende ideologische overtuigingen, maar ‘variaties op één enkel politiek-economisch beleid‘, zoals dat concreet vorm krijgt in de ‘Deep State.’ Deze laatste was volgens Dugin de drijvende kracht achter de ‘agenda van wereldheerschappij,‘ die gebaseerd was op de veronderstelling dat de hele wereld het Amerikaanse model van liberalisme had aanvaard. Ondanks de overduidelijke macht die hij uitoefent, werd Trump echter ’toegestaan’ te winnen. Waarom?

Dugin noemt een aantal redenen die verband houden met gebeurtenissen die het aanvankelijke optimisme van de globalisten over het ‘einde van de geschiedenis’ (Francis Fukuyama) in het begin van de jaren 2000 deden wankelen. Deze gebeurtenissen gaven geloofwaardigheid aan de stelling van Samuel Huntington, die die van Fukuyama betwistte, dat er een ‘botsing van beschavingen‘ op komst was. Het ging onder meer om het besluit van president Poetin om de soevereiniteit van Rusland te herstellen en het initiatief van Xi Jinping van China om een onafhankelijke strategie ten aanzien van de globalisering te volgen, die in de eerste plaats China ten goede kwam. De vorming van de BRICS was een belangrijke manifestatie van de opkomst van een multipolaire internationale beweging die relatieve onafhankelijkheid van het Westen nastreefde. Tegelijkertijd probeerde de globalistische orde echter haar controle over de wereldgebeurtenissen te vergroten, maar (waarschijnlijk vanwege de tekenen van verzet tegen haar hegemonie, zoals hierboven vermeld) volgens de interpretatie van Dugin steunde de Deep State de globalistische leiders niet langer ‘onvoorwaardelijk.’ De reden? Ze moesten bewijzen dat de bedreiging voor het globalisme niet ernstig was, wat ze niet lukte.

Biden verloor met name het vertrouwen van de Deep State omdat hij er niet in slaagde Rusland (dat zich verzette tegen enorme militaire, economische en technologische druk) of China te onderwerpen. Bovendien bevestigde de succesvolle BRICS-top van 2024 in Kazan de voortdurende opkomst van multipolariteit, en nog belangrijker, ondanks de enorme druk op Donald Trump – in de vorm van verschillende rechtszaken en moordaanslagen – weigerde hij toe te geven. In plaats daarvan (p. 81):

Dugin ziet deze gang van zaken als de reden waarom de Deep State ‘zijn prioriteiten heeft verschoven’ en de Democraten verbiedt hem ‘uit te schakelen.’ In wezen gelooft hij dat de overwinning van Trump, tegen alle verwachtingen in, de Deep State heeft overtuigd van de crisis van het globalisme en van de noodzaak om zijn eerdere aanpak te verlaten. Men kan het oneens zijn met Dugin’s bewering dat Trump ’toestemming kreeg’ om het presidentschap op zich te nemen – en zich zelfs ’te omringen met een radicale factie van ideologische Trumpisten’ – maar het lijkt wel een plausibele reden waarom pogingen om Trump op alle mogelijke niveaus te dwarsbomen, of erger nog, niet ondraaglijk zijn verergerd (ook al zijn er wel enkele pogingen gedaan (bijvoorbeeld berichten zoals dit), en zullen deze waarschijnlijk worden voortgezet door facties en individuen wier wrok over zijn ‘succes’ geen grenzen kent). Zou een organisatie met de middelen van de Deep State immers niet weten hoe ze hem moet neutraliseren?

Voor Dugin is het ‘belangrijkste punt’ om te bedenken dat de ‘erkenning’ door de Deep State van Trumps ‘populistische’ overwinning, als weerspiegeling van de ‘onomkeerbare crisis van het globalisme,’ aangeeft dat zij zich bewust is van de noodzaak om haar mondiale strategie te herzien. Voor Dugin betekent dit moment een ‘historische verschuiving’ wat betreft de Amerikaanse ‘ideologie, strategie en bestuursstructuren.’

Een nadere beschouwing van de contouren van het trumpisme als ideologie brengt aan het licht dat het ‘postliberalisme’ vertegenwoordigt, in zoverre het een volledige breuk betekent met het voorheen dominante links-liberalisme. In tegenstelling tot de liberale Deep State – die, zoals Dugin ons eraan herinnert, ‘geen vaste ideologie heeft’ (p. 84) – heeft het trumpisme drie ‘pijlers’, namelijk de afwijzing van globalisme, links–liberalisme en woke culture, waarbij deze laatste wordt gezien als een ‘existentiële bedreiging’ voor de Amerikaanse identiteit. Volgens Dugin houdt dit verder de verwerping in van ‘genderideologie en de legalisering van perversiteiten’ (vandaar Trumps bewering dat er slechts twee biologische geslachten zijn, mannelijk en vrouwelijk), van kritische rassentheorie (voor zover deze haat tegen blanken cultiveert), van illegale immigratie, liberale censuur en ‘cancelcultuur’, en van postmodernisme. In plaats van deze antitraditionele liberale waarden promoot het trumpisme een terugkeer naar ‘traditionele Amerikaanse waarden en een beschavingsidentiteit die geworteld is in het erfgoed van de westerse beschaving.‘

Dugin (p. 92-94) wijst op de interessante ontwikkeling dat er binnen de brede categorieën van Trumps ideologische overtuigingen bepaalde scheidslijnen zijn ontstaan, zoals die tussen de ‘rechtse technocraten en rechtse traditionalisten’, met Elon Musk als de duidelijke leider van de eerste groep en Steve Bannon als speerpunt van de traditionalisten. Musk positioneert zich als tegenstander van het door George Soros gepropageerde links-liberalisme en vertegenwoordigt technocratie, futurisme en rechts globalisme, terwijl Bannon staat voor rechts traditionalisme en nationalisme en aandringt op strengere procedures om in aanmerking te komen voor het Amerikaanse staatsburgerschap.

Binnen het kamp van Trump is nog een andere ‘breuklijn’ ontstaan, namelijk die tussen vrijwel onvoorwaardelijke aanhangers van Israël en degenen die een voorzichtiger houding aannemen ten opzichte van Israël, waarbij Trump zelf, vicepresident J.D. Vance en minister van Defensie Pete Hegseth, die Israël volledig steunen, terwijl invloedrijke figuren als John Mearsheimer en Jeffrey Sachs fel gekant zijn tegen een dergelijk schijnbaar onbeperkt pro-Israëlstandpunt (p. 94-95). In vergelijking met de verdeelde houding van de Trumpisten ten opzichte van Israël lijkt er consensus te bestaan over de oppositie tegen China, grotendeels vanwege de linkse ideologie en het globalisme van dat land (p. 102). In vergelijking met China is Rusland volgens Dugin een relatief ‘onbelangrijke factor’ voor Trump en zijn aanhangers (en nog meer wat Oekraïne betreft), aangezien zij geen ‘ideologische of automatische russofobie’ koesteren (p. 104). Hoewel hij relatief weinig ‘sympathie’ voor Rusland onder hen constateert, onderscheidt hij wel een kleine groep russofielen die Rusland beschouwen als onderdeel van de ‘blanke christelijke beschaving.’

Een ander opmerkelijk aspect van de Trumpistische ideologie is de ‘geopolitiek’ (p. 98-100), die, zoals te verwachten, een verschuiving weerspiegelt van een globalistisch naar een Amerikaans-centrisch, expansionistisch perspectief, zoals blijkt uit Trumps uitgesproken wens om Canada als 51^ste staat bij de VS te voegen en Groenland om strategische redenen te kopen. Samen met de claim op controle over het Panamakanaal sluit deze benadering aan bij de eerder genoemde Monroe-doctrine. Zoals Dugin opmerkt, waren deze laatste kwesties vóór Trumps terugkeer in het presidentschap niet relevant, omdat de liberaal-democratische regeringen in kwestie onder controle stonden van de ‘globalistische elite.’

Hieraan gerelateerd is Trumps meedogenloze ‘ontmanteling’ van globalistische regimes die zich positioneren als een proto-wereldregering (de WEF-agenda), en Dugin (p. 100) zinspeelt op de onverwachte snelheid waarmee Trump en zijn aanhangers – zoals Elon Musk, die zijn platform X in dit verband als een zwaard heeft gehanteerd – zijn begonnen met het uitvoeren van operaties voor regimeverandering op internationaal niveau, waarbij zij Europese populisten en antiglobalisten begunstigen. In de woorden van Dugin (p. 101):

Trumpisten zetten liberalen en globalisten in Europa op hun plaats. Uiteindelijk streven zij naar consolidatie van het Westen als een verenigde geopolitieke en ideologische beschaving. In wezen bouwen zij aan een volwaardig Amerikaans imperium.

Of men het nu eens is met Dugins beoordeling van het belang van de herverkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten of niet, het is aantoonbaar een scherpzinnige en veelomvattende beschrijving van zijn plaats binnen de context van Amerika en zijn internationale positie.

Bert Olivier
Honorary Professor of Philosophy
University of the Free State
South Africa

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Zullen alle recente onthullingen over het dodental van de Covid-injecties enige gerechtigheid brengen?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: