Economische paniek in Europa

Wanneer een premier zijn medewerkers adviseert om uit te rusten omdat het komende jaar veel moeilijker zal worden, is dat geen zwarte humor of vermoeidheid. Het is een moment van oprechtheid, het soort dat alleen naar voren komt wanneer interne prognoses het publieke narratief niet langer ondersteunen.

Giorgia Meloni richtte zich niet tot het electoraat. Ze richtte zich tot het staatsapparaat zelf, de administratieve kern die belast is met het uitvoeren van beslissingen waarvan de gevolgen niet langer verborgen kunnen blijven. Haar opmerking ging niet over een normale toename van de werkdruk. Ze had het over beperkingen, over grenzen die worden bereikt, over een Europa dat is overgegaan van crisisrespons naar een fase van gecontroleerde krimp, zich er volledig van bewust dat 2026 het jaar is waarin uitgestelde kosten uiteindelijk zullen samenkomen, schrijft Lorenzo Maria Pacini.

Wat is uitgelekt, is wat de Europese heersende kringen al hebben begrepen: de westerse strategie in Oekraïne stuit op materiële grenzen. Niet met Russische boodschappen, niet met desinformatie, niet met populistische onenigheid, maar met staal, munitie, energie, mankracht en tijd. Zodra deze realiteiten zich doen gelden, begint de politieke legitimiteit af te brokkelen.

De EU kan deze oorlog economisch niet volhouden. Europa kan zich weliswaar paraat voordoen, maar het kan geen oorlog voeren.

Na jaren van intensieve conflicten herontdekken zowel de VS als Europa een lang vergeten waarheid: oorlogen van deze aard kunnen niet worden volgehouden met toespraken, sancties of het opgeven van diplomatie. Ze vereisen kogels, raketten, getraind personeel, onderhoudscycli en industriële productie die consequent de verliezen op het slagveld overstijgt. Dit alles is er niet, niet in voldoende hoeveelheden, en het is niet haalbaar binnen het tijdsbestek dat in Brussel wordt gepredikt.

Rusland produceert artillerie-munitie in hoeveelheden die, zoals westerse functionarissen nu openlijk toegeven, de totale productie van de NAVO overtreffen. De industriële basis is overgeschakeld op een bijna continue oorlogsproductie, met gecentraliseerde inkoop, gestroomlijnde logistiek en door de staat geleide productie, zonder dat er zelfs maar sprake is van totale mobilisatie. Volgens schattingen produceert Rusland enkele miljoenen artilleriegranaten per jaar, die al zijn geleverd en niet alleen zijn geprojecteerd.

Europa heeft zich ondertussen in 2025 gefeliciteerd met doelstellingen die het structureel niet kan halen. De door de EU toegezegde productie van twee miljoen granaten per jaar is afhankelijk van faciliteiten, contracten en arbeidskrachten die op het beslissende moment van de oorlog niet beschikbaar zullen zijn, als ze dat ooit al zullen zijn. Zelfs als dit aantal zou worden gehaald, zou het nog steeds minder zijn dan de Russische productie. Ondanks een nooduitbreiding verwacht de VS ongeveer een miljoen granaten per jaar als de volledige opschaling eenmaal is voltooid, en alleen als dat gebeurt. Zelfs op papier heeft de gecombineerde westerse productie moeite om gelijke tred te houden met wat Rusland in de praktijk al produceert. De onbalans is duidelijk.

Dit is niet alleen een tekort, maar ook een verkeerde timing. Rusland produceert nu. Europa maakt plannen voor de toekomst. En tijd is de enige factor die immuun is voor sancties.

Washington kan de uitgeholde capaciteit van Europa in feite niet voor onbepaalde tijd compenseren, omdat het zelf met industriële moeilijkheden te kampen heeft. De productie van Patriot-raketten blijft beperkt tot enkele honderden per jaar, terwijl de vraag tegelijkertijd betrekking heeft op Oekraïne, Israël, Taiwan en de aanvulling van de Amerikaanse voorraden: een onevenwichtigheid die, zoals functionarissen van het Pentagon toegeven, niet snel kan worden opgelost. De scheepsbouw vertelt een soortgelijk verhaal: onderzeeërs en oppervlakteschepen lopen jaren achter op schema als gevolg van een tekort aan arbeidskrachten, verouderde infrastructuur en torenhoge kosten, waardoor een aanzienlijke uitbreiding pas tegen 2030 kan worden gerealiseerd. De veronderstelling dat Amerika Europa voor onbepaalde tijd kan steunen, strookt niet langer met de realiteit. Dit is een systemisch westers probleem.

Ongegronde oorlogsretoriek

Europese leiders spreken over een “oorlogstoestand” alsof het een retorische positie is, maar in werkelijkheid is het een industriële situatie waaraan Europa niet voldoet.

Het duurt jaren voordat nieuwe artillerielijnen een stabiele productie bereiken. Luchtverdedigingsinterceptors worden geproduceerd in lange, batchgebaseerde cycli, niet in plotselinge pieken. Zelfs basiscomponenten zoals explosieven blijven een kritiek punt, met fabrieken die decennia geleden zijn gesloten en nu pas weer worden geopend, en waarvan sommige naar verwachting pas eind jaren 2020 hun volledige capaciteit zullen bereiken. Deze tijdlijn is op zich al een bekentenis.

De zwakte van Europa is niet intellectueel, maar institutioneel: er zijn enorme bedragen vrijgemaakt, maar door traagheid bij de aanbestedingen, versnipperde contracten en een uitgeput leveranciersbestand lopen de leveringen jaren achter op schema. Frankrijk, dat vaak wordt beschreven als de meest capabele wapenproducent van Europa, is in staat om geavanceerde systemen te bouwen, maar slechts in beperkte hoeveelheden, in de tientallen, terwijl een uitputtingsoorlog er duizenden vereist. De munitie-initiatieven van de EU hebben de capaciteit op papier vergroot, terwijl het front de munitie in enkele weken tijd heeft uitgeput.

Dit zijn geen ideologische tekortkomingen, maar administratieve en industriële mislukkingen, die in stressvolle situaties nog worden verergerd. Het is weer een voorbeeld van het falen van het beleid van de Europese Gemeenschap, zozeer zelfs dat het structurele contrast schrijnend is. De westerse industrie is geoptimaliseerd voor aandeelhoudersrendement en efficiëntie in vredestijd, terwijl de Russische industrie is geheroriënteerd om druk te weerstaan. De NAVO kondigt hulppakketten aan. Rusland telt de leveringen. U kunt al raden wat de uitkomst van deze situatie zal zijn, nietwaar?

Deze industriële realiteit verklaart waarom het debat over het bevriezen van activa zo belangrijk was en waarom het mislukte. Europa streefde niet naar de inbeslagname van Russische staatsactiva uit juridische vindingrijkheid of morele vastberadenheid, maar omdat het tijd nodig had: tijd om te voorkomen dat moest worden toegegeven dat de oorlog in westerse industriële termen onhoudbaar was, tijd om de productie te vervangen door financiële manoeuvres.

Toen de poging om ongeveer 210 miljard euro aan Russische activa in beslag te nemen op 20 december mislukte, geblokkeerd door juridische risico’s, gevolgen voor de markt en tegenstand onder leiding van België, waarbij Italië, Malta, Slowakije en Hongarije zich verzetten tegen totale inbeslagname, nam de technocratie in Brussel genoegen met een beperkt alternatief: een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne voor 2026-2027, met rentebetalingen van ongeveer 3 miljard euro per jaar. Dit hypothekeert de toekomst van Europa nog verder. Dit is geen strategie, maar noodoplossing. Een instortend politiek ziekenhuis. Pure paniek.

Narratief, crisis, ramp

De diepere realiteit is dat Oekraïne niet langer in de eerste plaats een militair dilemma is, maar een kwestie van solvabiliteit. Washington erkent dit, omdat het de reputatieschade niet kan opvangen, maar het kan niet voor altijd onbeperkte verantwoordelijkheid op zich nemen. Er wordt discreet, inconsistent en gehuld in retorische dekmantels naar een uitweg gezocht.

Europa kan dezelfde noodzaak niet toegeven, omdat het uiteindelijk ‘Poetins versie’ heeft overgenomen, d.w.z. het heeft de oorlog gekaderd als existentieel, beschavend, moreel – maar weet u nog dat Europese politici Poetin graag als gek bestempelden omdat hij sprak over een botsing van beschavingen?

Compromis is toegeving geworden, onderhandelen capitulatie. Daarmee heeft Europa zijn eigen ontsnappingsroutes geblokkeerd. Goed gedaan, dames en heren!

Wat het narratief betreft, groeten aan iedereen. De agressieve handhaving van de Digital Services Act van de EU heeft minder te maken met veiligheid dan met inperking: het opbouwen van een informatieperimeter rond een consensus die open kritiek niet kan doorstaan. Vertaald: censuur als oplossing. De waarheid mag niet bekend worden gemaakt, en degenen die dat wel proberen, moeten op exemplarische wijze worden onderdrukt. Dit verklaart ook waarom de regelgevingsdruk nu verder reikt dan de Europese grenzen, wat leidt tot trans-Atlantische wrijving over vrijheid van meningsuiting en jurisdictie. Zelfverzekerde systemen verwelkomen debat. Kwetsbare systemen onderdrukken het. In dit geval is censuur geen ideologie, maar een vorm van verzekering.

De informatiecrisis zal, wees gerust, zeer binnenkort uitgroeien tot een sociale crisis die kan uitmonden in binnenlandse conflicten.

En de crisis is ook een crisis van hulpbronnen en energie. We zijn getuige van de securitisatie van de achteruitgang, waarbij verplichtingen worden uitgesteld terwijl de productieve basis die nodig is om ze te ondersteunen, steeds verder krimpt. Het is een kat die zijn staart achterna zit. Ook hier weet u hoe het zal aflopen, nietwaar?

Europa heeft niet alleen Rusland gesanctioneerd. Het heeft zichzelf gesanctioneerd. De Europese industrie zal tot 2026 energieprijzen blijven betalen die ver boven die van haar concurrenten in de Verenigde Staten of Rusland liggen. Maak een reis door Europa, lees de krantenkoppen in de lokale kranten, kijk naar de gezichten van de mensen: het weefsel van kleine en middelgrote ondernemingen, het kloppende hart van hele EU-landen, verdwijnt stilletjes. En dit komt logischerwijs ook tot uiting in grote bedrijven. Daarom kan Europa zijn productie van munitie niet verhogen en blijft herbewapening een aspiratie in plaats van een concrete operatie.

Energie, zeiden we. Goedkope energie was geen luxe, het was essentieel. Als die door eigen toedoen verdwijnt, wordt de hele structuur leeggehaald. Zelfs de meest ambitieuze plannen die al jaren worden gepredikt, zoals de IMEC-corridor, zijn nog steeds een luchtspiegeling. Er is een stormloop op Turkije, Azerbeidzjan en Georgië om een paar kilowatt bij elkaar te schrapen. Een belachelijke poging om te redden wat nu tragisch genoeg niet meer te redden is.

China, dat dit alles gadeslaat, vertegenwoordigt de andere helft van de strategische nachtmerrie van Europa. Het controleert de diepste productiebasis ter wereld zonder in oorlog te zijn gekomen. Rusland heeft niet de volledige capaciteit van China nodig, alleen zijn strategische diepte in reserve. Europa heeft geen van beide.

Een beangstigend 2026

2026 lijkt daarom een verschrikkelijk jaar te worden, het spijt me dat ik dat moet zeggen. De Europese elites merken dat ze op drie fronten tegelijk de controle verliezen. Op financieel gebied, omdat de begroting bitter zal zijn en het geld voor de waanzinnige steun aan Kiev niet meer hetzelfde zal zijn. Op narratief gebied, omdat de vraag die burgers zich zullen stellen is: “Wat had dit allemaal voor zin?”. Wat betreft de cohesie van het bondgenootschap, zowel de NAVO als de EU, omdat de terugtrekking van Washington een herziening van de machtsverhoudingen op het Europese continent zal afdwingen tot het punt waarop er geen weg terug meer is en misschien zelfs een breuk tussen de twee door de oceaan gescheiden partijen.

Paniek, opnieuw. Geen plotselinge nederlaag, maar de langzame erosie van legitimiteit naarmate de realiteit binnensluipt door gas dat evenveel kost als goud, gesloten fabrieken, lege voorraden, verouderde geweren en een toekomst die zich afkeert.

Dit is niet alleen een moeilijke situatie voor Europa, maar een kwestie van beschaving. Een systeem dat niet in staat is om te produceren, te leveren, eerlijk te spreken of zich terug te trekken zonder in geloofwaardigheid in te boeten, heeft zijn grenzen bereikt. Wanneer leiders hun instellingen beginnen voor te bereiden op slechtere jaren, anticiperen ze niet op ongemakken, maar erkennen ze structurele tekortkomingen.

Rijken roepen luidkeels overwinning. Systemen in verval verlagen stilletjes de verwachtingen of, in dit geval, zeggen ze het stille deel even hardop. Maar de waarheid is dat niets meer hetzelfde is als voorheen, en dat is duidelijk.

Voor de meeste Europeanen zal de afrekening niet komen in de vorm van een abstract debat over strategie of toeleveringsketens, maar als een eenvoudig besef: dit was nooit een oorlog waar ze mee instemden. Het verdedigde hun huizen, hun welvaart of hun toekomst niet. En dus, nogmaals, hoe denk je dat het zal eindigen?

Er is een ideologische oorlog gevoerd in naam van imperiale ambitie en gefinancierd door een dalende levensstandaard, industriële achteruitgang en de vooruitzichten van hun kinderen. In naam van het grote pro-Europese kapitaal, van de bevoorrechte enkeling met gewaden, sterren en kronen.

Maandenlang, zelfs jarenlang, werd gezegd dat “er geen alternatief was” en dat dit de enige manier was om te handelen. En nu?

Europeanen zijn moe. Ze willen vrede, stabiliteit en de rustige waardigheid van welvaart: betaalbare energie, een goed functionerende industrie en een toekomst zonder conflicten waarvoor ze NOOIT hebben gekozen, en bovenal willen ze niet dat duizenden jaren oude beschavingen ten onder gaan.

En wanneer dit besef is doorgedrongen, wanneer de angst is verdwenen en de betovering is verbroken, zal de vraag die Europeanen zichzelf zullen stellen niet technisch of ideologisch zijn. Het zal een existentiële vraag zijn. En alle existentiële vragen leiden tot radicale keuzes, zelfs verschrikkelijke keuzes.

Moge deze dramatische angst de waanzinnige leiders van dit Europa ’s nachts wakker houden.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Het aanwakkeren van angst als belangrijkste verkoopargument voor de wapenindustrie

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: